Dijital geçmişiniz geleceğinizi karartmasın!

Dijital platformlarda paylaşılan içeriklerin kalıcılığı, bireylerin uzun vadeli itibarını doğrudan etkileyebiliyor. İletişim ve Sosyal Medya Uzmanı Nurhan Demirel, sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerin silinmesinin ya da kaldırılmasının sanıldığı kadar kolay olmadığını belirterek, son dönemde dijital itibar, unutulma hakkı ve dijital miras konularında yaşanan mağduriyetlerin arttığını söyledi.

Demirel, farklı platformların içerik kaldırma politikalarının birbirinden ayrıldığını ve bu durumun kullanıcılar açısından süreci zorlaştırdığını ifade ederek, dijital dünyada atılan her adımın uzun vadeli sonuçlar doğurabildiğine dikkati çekti. Demirel, dijital itibar, unutulma hakkı ve içerik yönetimi alanında yürüttüğü çalışmalarda, kullanıcıların büyük bölümünün haklarını ve başvuru yollarını bilmediği için süreci doğru yönetemediğini ifade etti.

Demirel, sosyal medya platformlarında yıllar önce yapılan paylaşımların arama motorlarında görünmeye devam ettiğine dikkati çekerek, “Kişiler çoğu zaman ergenlik ve gençlik dönemlerinde yaptıkları paylaşımların ilerleyen yıllarda karşılarına çıkacağını öngöremiyor. Oysa bu içerikler, eğitim hayatından işe alım süreçlerine kadar birçok alanda bireylerin karşısına çıkabiliyor ve iş ile sosyal hayatta kalıcı etkilere yol açabiliyor.” dedi.

Ergenlik döneminde yapılan paylaşımların bireyin dijital kimliğinin temelini oluşturduğunu vurgulayan Demirel, ebeveynlerin çocukluk döneminde çocukları adına yaptığı paylaşımların da uzun vadeli riskler barındırdığını belirtti. Demirel, “İyi niyetle anlık olarak paylaşılan çocukluk fotoğrafları, videolar veya özel anlar, çocuğun ilerleyen yaşlarında istemediği bir dijital iz haline gelebiliyor. Bu nedenle hem gençlerin hem de ebeveynlerin sosyal medya kullanımında daha bilinçli olması gerekiyor.” uyarısında bulundu. Demirel, dijital risklerin yalnızca paylaşılan içeriklerle sınırlı olmadığını, erişimi kaybedilen hesapların da benzer tehlikeler barındırdığını ifade etti.

Demirel, dijital itibarın yalnızca paylaşılan güncel içeriklerle sınırlı olmadığını belirterek, Facebook, Instagram, X (Twitter) ve YouTube gibi platformlarda yapılan eski paylaşımların arama motorları üzerinden yıllar sonra dahi erişilebilir olabildiğine dikkat çekti. “Bir fotoğraf, bir yorum ya da yıllar önce yapılmış bir paylaşım, kişinin bugünkü kimliğini yansıtmadığı halde dijital dünyada kalıcı olabiliyor. Bu nedenle dijital içeriklerin ve sosyal medya geçmişinin düzenli olarak gözden geçirilmesi, dijital itibar yönetiminin temel bir parçası haline geldi.” ifadelerini kullandı.

Demirel, sosyal medya hesaplarına erişim kaybı yaşanması, isim veya fotoğraf kullanılarak açılan sahte ve taklit hesaplar, hakaret ve iftira içerikli sayfalar, izinsiz paylaşılan görseller ile YouTube, Instagram, X ve TikTok gibi platformlarda içerik kaldırma veya hesap kapatma taleplerinin, bireylerin en sık karşılaştığı dijital mağduriyetler arasında yer aldığını belirterek, bu tür sorunların doğru başvuru ve içerik yönetimiyle kontrol altına alınabildiğini söyledi.

Uzun süre kullanılmayan ya da şifreleri unutulan sosyal medya hesaplarının da ciddi riskler barındırdığını ifade eden Demirel, şu değerlendirmede bulundu: “Unutulmuş sosyal medya hesapları, kötü niyetli kişiler tarafından ele geçirilebiliyor. Özellikle bu hesapların vefat eden kişilere ait olması durumunda, aileler hem duygusal hem de hukuki açıdan zor bir süreçle karşı karşıya kalabiliyor. Bu hesaplar üzerinden sahte paylaşımlar yapılması, dolandırıcılık girişimlerinde bulunulması ya da kişinin adı kullanılarak yanlış içeriklerin yayılması söz konusu olabiliyor. Aynı zamanda aileler, vefat eden yakınlarının dijital varlıklarına erişemediği için hesapların kapatılması ya da anı hesabına dönüştürülmesi sürecinde ciddi belirsizlikler yaşanabiliyor.” Dijital miras planlaması giderek önem kazanıyor

Vefat eden kişilere ait sosyal medya hesaplarının kapatılması, dondurulması ya da anı hesabına dönüştürülmesi sürecinin her platformda farklı işlediğini anlatan Demirel, dijital miras kavramının toplumda yeterince bilinmediğini söyledi. Bu durumun, ailelerin hangi adımları atması gerektiği konusunda belirsizlik yaşamasına yol açtığını belirtti.

Demirel, “Aileler çoğu zaman hangi platforma, hangi belgelerle başvuracaklarını bilmiyor. Ölüm belgesi, veraset ilamı ya da yakınlık derecesini gösteren evraklar gibi belgelerin her platformda farklı şekilde talep edilmesi süreci uzatıyor. Bu belirsizlik, hem duygusal olarak zor bir dönemde olan aileleri yıpratıyor hem de hesapların uzun süre kontrolsüz şekilde açık kalmasına neden olabiliyor.” dedi.

Dijital mirasın yalnızca sosyal medya hesaplarıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Demirel, e-posta hesapları, bulut depolama alanları ve dijital aboneliklerin de bu kapsama girdiğini ifade etti. Demirel, “Dijital mirasın planlanması, artık kişisel verilerin korunması kadar önemli bir başlık haline geldi. Bu konuda farkındalığın artması, hem bireylerin hem de ailelerin ileride yaşayabileceği sorunları en aza indirecektir.” değerlendirmesinde bulundu.

İşverenlerin ve insan kaynakları departmanlarının işe alım süreçlerinde adayların dijital izlerini incelediğine dikkati çeken İletişim ve Sosyal Medya Uzmanı Nurhan Demirel, bu durumun özellikle profesyonel kariyer hedefleyen kişiler için kritik hale geldiğini vurguladı. Demirel, dijital ortamda yer alan içeriklerin, adayın mesleki yeterliliğiyle doğrudan ilişkili olmasa bile değerlendirme süreçlerini etkileyebildiğini söyledi. Demirel, işe alım süreçlerinde dijital itibarın doğru yönetilmesinin önemine dikkat çekerek, adayların da kişisel verileri üzerindeki haklarını bilmeleri gerektiğini, dijital geçmişin kontrol altına alınmasının artık kariyer planlamasının bir parçası haline geldiğini sözlerine ekledi.