Daha yeni Türkiye ile anlaşma imzalamışlardı! ABD’li petrol devinden sabır taşını çatlatan hamle

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in 11 Şubat'ta Ankara'ya yaptığı ziyaretten beş gün sonra Amerikan Chevron şirketiyle Akdeniz'de hidrokarbon arama anlaşması yapması Ankara-Atina arasında yeni bir tartışmaya neden oldu. Ankara, bunun Türkiye-Libya arasında 2019'da yapılan deniz yetkilendirme anlaşmasını fiilen ihlal ettiği görüşünde. Türkiye'nin tepki gösterdiği anlaşma, Yunanistan hükümeti ile ABD'li Chevron arasında 16 Şubat'ta imzalandı.

Tarafların yaptığı açıklamalara göre Yunanistan, son dönemde Akdeniz'e ilgi gösteren Chevron ile Girit adası ve Mora Yarımadası'nın güneyinde toplam dört blokta hidrokarbon arama anlaşması imzaladı. Anlaşmaya göre, Chevron ile Yunanistan enerji şirketi HelleniQ Energy toplam 47 bin kilometrekarelik bir alanda petrol ve doğalgaz arayacak. Anlaşma, Yunanistan parlamentosunda onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, 22 Şubat'ta yaptığı açıklamada, anlaşmayı Atina'nın hidrokarbon arama sürecinin kapsamlı bir yeniden başlangıcı olarak tanımladı ve benzer adımların devam edeceğini kaydetti. Akdeniz'de İsrail, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Mısır'la işbirlikleri olan ve aktif süreçlerde yer alan Chevron, Şubat ayında Türkiye ve Suriye ile de mutabakat muhtıraları imzalamıştı. Atina ile Chevron arasında imzalanan anlaşmayı Türkiye-Yunanistan eksenine taşıyan açıklama ise 19 Şubat'ta Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarınca yapıldı.

Haftalık basın brifinginde konuşan bakanlık kaynakları, Atina-Chevron anlaşmasının Türkiye'nin "deniz yetki alanlarını doğrudan etkilememekle birlikte uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkisine aykırılık oluşturduğunu" kaydetti. Kaynaklar, Atina'nın imzaladığı anlaşmanın Türkiye ile Libya arasında 2019'da imzalanan Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nın ihlal ettiğini ve bu nedenle "hukuksuz" olduğu yorumunu yaptı. Aynı kaynaklar, "Yunanistan'ın bu tek taraflı ve hukuksuz faaliyetlerine karşı Libya makamlarının girişimlerde bulunması için gerekli desteği sağlamaya devam ediyoruz" bilgilendirmesini de yaptı.

Savunma Bakanlığı kaynaklarının açıklamasının diğer önemli bir unsuru ise Libya'nın da Atina-Chevron anlaşmasına karşı girişimde bulunması için gerekli desteğin sağlanmaya devam edilmesi oldu. Yunanistan ile Chevron arasındaki anlaşmanın Ankara-Atina arasında bir süredir askıya alınan diyalog sürecinin yeniden başlatılmasının hemen ardından gelmesi de dikkat çeken bir durum oldu.