Çin bu günlere hazırlanmış! ABD'nin yapacaklarını önceden görmüşler

Venezuela'ya yönelik yapılan operasyon Çin'in önemli bir tedarikçisini kaybetmesine neden oldu. İran ile de uğraşan ABD, buradan alınan petrolü de durdurmak istiyor.

ABD, Çin'in müttefiki ve enerji tedarikçisi olan Rusya ile yakın ilişkiler kurup, Çin'den uzaklaştırmak istiyor.

Çin, enerji dönüşümünde kritik bir dönüm noktasını geride bıraktı. Şubat 2026 itibarıyla ülkenin toplam kurulu elektrik kapasitesinin yüzde 52’si fosil yakıt dışı kaynaklardan oluşuyor. Böylece yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji kapasitesi ilk kez kömür, doğalgaz ve diğer fosil yakıtları geride bıraktı. Fosil yakıtların payı ise yüzde 48’e geriledi.

Bu gelişme, Çin’i kurulu güç bazında temiz enerjinin ağırlıkta olduğu ekonomiler arasına taşıdı. Ancak aynı dönemde kömür yatırımlarının hız kesmemesi, enerji güvenliği ile iklim hedefleri arasındaki gerilimi de ortaya koyuyor.

2025 sonu itibarıyla Çin’in toplam kurulu gücü 3.890 gigavata (GW) ulaştı. Ulusal Enerji İdaresi verilerine göre: Güneş enerjisi kapasitesi yüzde 35 artarak 1.200 GW’a çıktı. Rüzgâr enerjisi kapasitesi yüzde 23 artışla 640 GW’a yükseldi.

Sadece 2025 yılında devreye alınan yeni güneş ve rüzgâr kapasitesi 430 GW’ı aşarak yıllık bazda yüzde 22 büyüme kaydetti. Şebekeye bağlı toplam rüzgâr ve güneş kapasitesi 1,84 teravata (TW) ulaştı. Bu rakam, ülkenin toplam kurulu gücünün yüzde 47,3’ünü oluşturuyor.

Çin Elektrik Konseyi, 2026 yılı içinde yalnızca güneş enerjisinin kurulu kapasitesinin kömürü geçebileceğini öngörüyor. Yıl sonuna kadar fosil dışı kaynakların toplam kurulu güç içindeki payının yüzde 63’e ulaşması bekleniyor.

Buna karşın kömür sektörü halen güçlü bir konumda. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi ile Global Energy Monitor verilerine göre:

Buna karşın kömür sektörü halen güçlü bir konumda. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi ile Global Energy Monitor verilerine göre: 2025’te yeni veya yeniden aktive edilen kömür santrali projeleri 161 GW’a ulaştı. Aynı yıl yaklaşık 78 GW yeni kömür kapasitesi devreye alındı. Bu, son on yılın en yüksek yıllık kapasite artışı olarak kayda geçti.

Her ne kadar kömürün toplam elektrik üretimindeki payı tarihsel olarak düşüş eğiliminde olsa da, kapasite artışlarının sürmesi sistemin yapısal olarak kömüre dayanmaya devam ettiğini gösteriyor.

Çin’in 2021 ve 2022 yıllarında yaşadığı elektrik kesintileri ve arz sıkıntıları, politika yapıcıların enerji güvenliğini önceliklendirmesine yol açtı.

Özellikle hidroelektrik üretimin zayıf kaldığı veya talebin hızla arttığı dönemlerde kömür, “yedek kapasite” olarak görülüyor.

Ocak 2026 itibarıyla: Faal kömür kapasitesi 1.243 GW seviyesinde. 291 GW’lık kapasite planlama veya inşa aşamasında bulunuyor. Yeni kömür santrallerinin önemli bir kısmı sürekli baz yük üretimi yerine, talebin zirve yaptığı dönemlerde devreye girerek şebeke dengeleme amacıyla tasarlanıyor.

Ortaya çıkan tablo, Çin’in iki yönlü bir strateji izlediğini gösteriyor: Bir yandan güneş ve rüzgâr yatırımlarında küresel ölçekte rekor büyüme, diğer yandan arz güvenliğini garanti altına almak için kömür kapasitesini yüksek tutma yaklaşımı.

Kurulu güçte temiz enerji ilk kez çoğunluğu ele geçirmiş olsa da, Çin’in gerçek enerji dönüşümünün hızını belirleyecek unsur üretim karmasının ve fiili elektrik üretim paylarının nasıl evrileceği olacak. Haber Kaynağı: Carbon Brief