Cilt kuruyor! Kış aylarında egzama ile savaşmanın en etkili 7 yolu...

Sıcaklıklar düşmeye başladığında, gardırobumuzda kazaklara ve montlara yer açarken genellikle cildimizin de yeni bir "kalkan"a ihtiyaç duyduğunu unuturuz. Kış mevsimi, sıcak şömineler, karlı manzaralar ve sıcak içeceklerle keyifli gözükse de cildimiz için yılın en zorlu sınavıdır. Soğuk hava, sert rüzgarlar ve iç mekanlardaki ısıtma sistemlerinin yarattığı kuru hava birleştiğinde, cildin doğal nem bariyeri ciddi hasar görür.

Dermatoloji kliniklerinde kış aylarında en sık duyduğumuz şikayet bellidir: "Cildim pul pul dökülüyor, geriliyor ve durmadan kaşınıyor." Tıbbi literatürde "kserozis" olarak adlandırılan cilt kuruluğu, kışın sadece kozmetik bir sorun olmaktan çıkarak, yaşam kalitesini düşüren bir sağlık sorununa dönüşebilir. Özellikle atopik dermatiti (egzama) olan bireyler için kış, alevlenmelerin en sık yaşandığı dönemdir. Ancak endişelenmeyin; günlük alışkanlıklarınızda yapacağınız stratejik değişikliklerle kışın da bebeksi bir cilde sahip olmanız mümkün.

Çözümlere geçmeden önce sorunun kaynağına inmek gerekir. Cildimizin en üst tabakası olan stratum korneum, tıpkı bir evin çatısındaki kiremitler gibi dizilmiş hücrelerden ve bu hücreleri bir arada tutan "harç" görevi gören doğal yağlardan (lipidler) oluşur. Bu bariyer, cildin nemini içeride tutar ve dışarıdan gelen zararlı maddeleri engeller.

Kışın havadaki nem oranı (rutubet) ciddi şekilde düşer. Buna kalorifer ve klima gibi ısıtma sistemlerinin iç mekandaki nemi kurutması da eklenince, ortamdaki kuru hava cildinizdeki suyu adeta bir mıknatıs gibi çeker. Bu duruma "Transepidermal Su Kaybı" (TEWL) diyoruz. Nemini kaybeden cilt bariyeri zayıflar, hücreler arasındaki bağlar kopar ve çatlaklar oluşur. Bu çatlaklar hem kaşıntıya hem de egzama alevlenmelerine davetiye çıkarır.

İşte cildinizin kış savunmasını güçlendirecek ve egzamayı kontrol altına alacak 7 dermatolojik strateji: 1. BANYO RUTİNİNİZİ YENİDEN TASARLAYIN: "ILIK VE KISA" KURALI Soğuk bir kış gününde eve geldiğinizde, buharı tüten kaynar bir duşun altına girmek inanılmaz cazip gelebilir. Ancak bu, kışın cildinize yapabileceğiniz en büyük kötülüklerden biridir. Sıcak su, cildin koruyucu yağ tabakasını eritip yok eder. Yağsız kalan cilt, banyodan çıktıktan sonra hızla kurur ve gerilir.

2. ALTIN KURAL: 3 DAKİKA İÇİNDE NEMLENDİRİN Nemlendirici kullanmak kadar, onu "ne zaman" kullandığınız da önemlidir. Banyo sonrası cildinizdeki gözenekler açıktır ve cilt suya doymuş haldedir. Bu suyu cilde hapsetmek için en kritik an, banyodan sonraki ilk 3 dakikadır.

3. NEMLENDİRİCİ SEÇİMİ: LOSYONLARI BIRAKIN, KREMLERE YÖNELİN Yazın kullandığınız su bazlı, ince yapılı losyonlar kışın "çölleşen" cildiniz için yetersiz kalacaktır. Kışın kural basittir: Ürün ne kadar yağlıysa, koruma o kadar güçlüdür.

4. ORTAM NEMİNİ YÖNETİN: HAVANIZI NEMLENDİRİN Cildinize dışarıdan ne sürerseniz sürün, eğer uyuduğunuz veya çalıştığınız odanın havası çöl kadar kuruysa, cildiniz kurumaya devam edecektir. Kaloriferler havadaki nemi 'lara kadar düşürebilir (ideal oran @-50 arasıdır).

5. GİYİM TERCİHLERİ: YÜNLÜLERDEN UZAK DURUN Kışın vazgeçilmezi olan yünlü kazaklar, egzama eğilimi olan veya kuru cilde sahip kişiler için bir kabusa dönüşebilir. Yün lifleri kalındır ve cilde her sürtündüğünde mekanik bir tahriş (irritasyon) yaratır. Bu da kaşıntı krizlerini başlatabilir.

6. ELLERE ÖZEL İLGİ: KIŞIN EN ZAYIF HALKASI Kış aylarında soğuğa en çok maruz kalan bölgemiz ellerimizdir. Soğuk hava, rüzgar ve pandemiden kalma sık el yıkama/dezenfektan alışkanlığı birleşince "el egzaması" kaçınılmaz olur. Ellerin üzerindeki deri incedir ve yağ bezleri azdır, bu yüzden çok çabuk çatlarlar.

7. İÇTEN DIŞA DESTEK: BESLENME VE SU TÜKETİMİ Kışın terlemediğimiz için susama hissimiz azalır, ancak vücudun suya olan ihtiyacı değişmez. Cildin nemli kalması için sistemik hidrasyon şarttır. Günde en az 2 litre su içmeyi hedefleyin. Beslenme rutininize "sağlıklı yağları" eklemek de cilt bariyerini içeriden destekler. Omega-3 yağ asitleri açısından zengin olan somon, ceviz, keten tohumu ve avokado tüketmek, cildin lipid bariyerini güçlendirir ve inflamasyonu (yangıyı) azaltmaya yardımcı olur.

NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALI? Yukarıdaki tüm önlemleri almanıza rağmen; Cildinizdeki kaşıntı uykularınızı kaçıracak boyuttaysa, Kızarıklık, kabuklanma ve akıntı varsa, Nemlendiriciler sürdüğünüzde cildiniz yanıyorsa, Vücudunuzda para şeklinde yuvarlak döküntüler oluşuyorsa, artık evde bakımın ötesine geçip tıbbi bir tedavi almanız gerekiyor demektir.

Dermatologlar olarak bu durumlarda kısa süreli kortizonlu kremler, kalsinörin inhibitörleri veya kaşıntı giderici antihistaminik ilaçlar reçete ederek bariyeri hızla onarırız. Unutmayın, tedavi edilmeyen egzama kronikleşebilir ve deri enfeksiyonlarına açık hale gelebilir.

Kış mevsimi cildiniz için zorlu geçmek zorunda değil. Doğru ürünler ve bilinçli bir bakımla, soğuk havanın yıpratıcı etkilerine karşı güçlü bir bariyer oluşturabilirsiniz. Cildinizi dinleyin, ona nazik davranın ve bu süreçte profesyonel destek almaktan çekinmeyin.