Bu diyet riski düşürüyor: Tabaktaki seçim belirleyici

BİTKİ ODAKLI EAT-LANCET DİYETİ İNCELENDİ: Kanada Tıp Derneği Dergisi’nde yayımlanan çalışma, kronik böbrek hastalığı bulunmayan yaklaşık 180.000 kişinin sağlık verilerini ve kendi bildirdikleri beslenme alışkanlıklarını inceledi. Araştırmada, bireylerin bitki ağırlıklı EAT-Lancet “gezegen sağlığı diyeti”ne ne ölçüde uyum sağladıkları değerlendirildi. Bu beslenme modeli, tam tahıllar, lif açısından zengin sebze ve meyveler, kuruyemişler ve baklagiller gibi gıdaları temel alırken, balık, süt ürünleri ve et gibi hayvansal proteinlerin sınırlı tüketimini öngörüyor. Araştırmacılar, katılımcıların kan tahlillerinden böbreklerinin durumunu gösteren belirli protein ve metabolitleri tespit etti. On iki yılın ardından yapılan takipte, 4.819 kişide kronik böbrek hastalığı geliştiği belirlendi. Sonuç olarak, EAT-Lancet diyetine daha yüksek düzeyde uyum gösteren bireylerde KBH riskinin daha düşük olduğu tespit edildi. Dr. Joshi, bu çalışmanın “örneklem büyüklüğü, takip süresi, ayrıntılı beslenme ölçümleri ve metabolik ile proteomik analizleri” bakımından önceki araştırmalardan farklı olduğunu belirtti.

DİYET BÖBREK SAĞLIĞINI NASIL DESTEKLİYOR? Amerikan Böbrek Fonu Halk Eğitimi Kıdemli Direktörü Ryan Woolley, böbreklerin kandaki atık maddeleri filtrelediğini dile getirdi. Çalışmanın dayandığı teoriye göre, böbrekleri destekleyen ve onları zorlamayan bir beslenme biçimi uzun vadede bu organları koruyabilir. Woolley, EAT-Lancet diyetinin “insan sağlığını desteklemenin yanı sıra sürdürülebilir bir gıda sistemi oluşturmayı amaçladığını” ifade etti. Bu diyet, sağlıklı kiloyu korumaya, kan basıncı ve kolesterolü düşürmeye, tip 2 diyabet riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu faktörlerin her biri, kronik böbrek hastalığı riskini etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Woolley, EAT-Lancet diyetinin DASH ve Akdeniz tipi beslenme planlarına benzer olduğunu, bu beslenme modellerinin de “kan basıncını düşürme ve kalp-damar hastalıkları, böbrek hastalığı ve diyabet gibi kronik hastalıkların ilerlemesini önlemede” etkili olduğunu belirtti.

BESLENME BÖBREKLERİ NASIL ETKİLER? Dr. Joshi’ye göre, beslenme böbrekleri doğrudan ve dolaylı olarak etkiler. Çünkü yeme alışkanlıkları, diyabet ve yüksek tansiyon gibi böbrek fonksiyonlarını bozan hastalıkların gelişiminde rol oynar. Dr. Joshi “Bitkisel gıdalar gezegendeki en sağlıklı besinler arasındadır; dolayısıyla böbrekler için de yararlı olmaları şaşırtıcı değildir” ifadelerini kullandı. Lif açısından zengin ve ilave şeker içeriği düşük gıdalar, insülin direncini azaltarak tip 2 diyabet riskini düşürür. Bu durum, böbrek hastalığının en önemli nedenlerinden biridir. Ayrıca, işlenmiş gıdalarda sıkça bulunan sodyumun azaltılması, yüksek tansiyonun önlenmesine ve böbrek üzerindeki yükün hafiflemesine yardımcı olur. EAT-Lancet diyeti, hayvansal proteinlerin tüketimini sınırlandırır. Woolley, vücudun proteinleri sindirirken böbreklerin süzmesi gereken atıklar oluştuğunu, böbrek hastalığı bulunan kişilerde bu sürecin zorlaştığını belirtti. Bu nedenle protein alımının sınırlanmasının böbreklerin iş yükünü azaltabileceğini vurguluyor. Ayrıca, hayvansal proteinlerde yüksek miktarda bulunan fosforun da böbrekler tarafından süzüldüğünü; bitkisel kaynaklı proteinlerdeki fosforun ise vücut tarafından daha az emildiğini ifade ediyor.

SONUÇ: Beslenme alışkanlıkları, vücudu pek çok yönden etkiler. Woolley, sağlıklı bir yaşam tarzının böbrek sağlığı açısından da önemli olduğunu dile getirdi. Ayrıca, kişilerin böbreklerinin ne kadar iyi çalıştığını bilmesinin de kritik olduğunu vurguladı ve doktorlara başvurarak gerekli testlerin yapılmasını öneriyor. Woolley, son olarak şu uyarıda bulundu: “Beslenme düzeninizi değiştirmeyi düşünüyorsanız veya belirli bir beslenme planının size uygun olup olmadığından emin değilseniz, başlamadan önce doktorunuz veya diyetisyeninizle görüşün”