Bill Gates’ten robot vergisi önerisi: İnsanların yerini alan makineler de prim ödesin

Şirketler için insan yerine robot çalıştırmanın maliyeti düşerken, sosyal güvenlik sistemini kim finanse edecek? Microsoft’un kurucusu Bill Gates, yapay zeka ve otomasyonun vergi düzeninde oluşturabileceği boşluğa dikkat çekerek insan emeği ile makinelerin yaptığı işin aynı vergi çerçevesinde değerlendirilebileceğini söyledi.

The New York Times yazarı Ezra Klein ile söyleşisinde Gates, bir işin robot tarafından yapılmasının o iş üzerinden alınan sosyal güvenlik vergisini ortadan kaldırmaması gerektiğini savundu.

Gates, önerisini şöyle anlattı: “Bir emek birimi tanımlarsınız ve bunun bir insan ya da robot tarafından gerçekleştirilmesinden bağımsız olarak, insan çalışanın ödeyeceğiyle aynı FICA vergisinin ödenmesini sağlarsınız.” ABD’de FICA kapsamında çalışanların ücretlerinden genel olarak yüzde 7,65 kesinti yapılıyor.

Bunun yüzde 6,2’si sosyal güvenliğe, yüzde 1,45’i ise Medicare sağlık programına ayrılıyor. İşverenler de aynı oranda katkıda bulunurken, yüksek gelirli çalışanlar için ek Medicare vergisi uygulanabiliyor.

Gates’in yaklaşımı, insanların yerini alan makinelerden elde edilen maliyet avantajının bir bölümünün kamuya aktarılmasına dayanıyor. Böylece otomasyon nedeniyle işini kaybedenlerin ekonomik güvenliği için kaynak oluşturulabileceğini düşünüyor.

Gates’e göre yaygın iş kayıpları, çalışanların gelirlerini azaltmanın yanı sıra devletin vergi tahsilatını da etkileyebilir. Bu nedenle otomasyona geçişin yalnızca şirketlerin maliyet hesaplarıyla

Gates, “Sadece ekonomik göstergeler bir yapay zekayı kullanmanın daha düşük maliyetli olduğunu söylüyor diye toplum bunu yapmak zorunda değil” ifadelerini kullandı.

Ağustos ayında yayımladığı yaklaşık 6 bin kelimelik yazısında da bu konuyu ele alan Gates, mevcut vergi düzeninin insan istihdamı ile makine yatırımı arasında şirketleri otomasyona yönlendiren bir fark oluşturduğunu savunmuştu.

Gates, bu değerlendirmesini, “Bir işveren olarak birini işe aldığınızda, o kişinin kazancı üzerinden bordro vergileri ödersiniz. Ancak bir robot satın aldığınızda, genellikle bunu hemen işletme gideri olarak düşebilirsiniz. Vergi sistemi insanları makinelerle değiştirmeye yöneltiyor” sözleriyle açıklamıştı.

Robotların yanı sıra yapay zeka tokenlarının da vergilendirilmesini öneren Gates, bu yolla insan emeğinden uzaklaşmanın bir miktar yavaşlatılabileceğini düşünüyor. Toplanacak gelirin ise çalışanların yeniden eğitilmesi ve sosyal güvenlik ağının güçlendirilmesi için kullanılabileceğini belirtiyor.