Benzinde kritik 135 TL detayı! Okkalı zamlar sonrası 1 Ekim alarmı

Küresel piyasalarda Hürmüz Boğazı'na yönelik artan jeopolitik riskler, Brent petrolün kısa süre içinde 72 dolardan 88 dolara kadar fırlamasına neden olarak akaryakıt fiyatları üzerinde devasa bir baskı oluşturdu. Geçtiğimiz hafta benzine toplamda 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş seviyesinde gerçekleşen zam dalgası, sürücülerin cüzdanını doğrudan tehdit etmeye başladı.

Ancak "Eşelmobil" sistemi kapsamında devreye giren kalkan sayesinde, akaryakıttaki devasa maliyet artışınının yüzde 50'si Özel Tüketimi Vergisi'nden (ÖTV) düşülerek pompaya yansıtılmadı. Sadece geçtiğimiz hafta sağlanan bu gizli destekle, 50 litrelik bir depoda dizel araçlarda 156 lira, benzinli araçlarda ise 135 lira vatandaşın cebinde kaldı. Türkiye gazetesinde yer alan habere göre; günlük yaklaşık 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketilen Türkiye’de geçtiğimiz hafta benzinde gerçekleşen ilk zammın 1 lira 55 kuruşu, ikinci zammın ise 1 lira 14 kuruşu pompaya yansıdı. Litre başına benzinde yaklaşık 5 lira 38 kuruşluk maliyet artışının yarısını, motorinde ise yaklaşık 6 lira 24 kuruşluk maliyet artışının yarısı eşelmobil sistemi kapsamında ÖTV’den karşılandı.

Eşelmobil sistemi depo maliyetlerinde de önemli bir avantaj sağladı. Dizel araç sahibi vatandaş 50 litrelik bir depoda yaklaşık 156 lira tasarruf etti. Benzinde ise aynı büyüklükteki depoda yaklaşık 135 liralık tasarruf yapıldı. Mevcut tüketim düzeyi dikkate alındığında bu hafta vatandaşa günlük yaklaşık 240 milyon liralık ÖTV desteği sağlandı. 3 Temmuz’da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşelmobil sisteminin kademeli olarak sonlandırılması kararlaştırıldı. Buna göre 31 Temmuz’a kadar rafineri fiyatlarında oluşan artışların yüzde 50’si ÖTV’den karşılanmaya devam edecek.

Ağustos ve eylül aylarında bu oran yüzde 25’e düşürülecek. Yurt içi rafineri fiyatlarında indirim olması hâlinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış olacak şekilde yeniden belirlenecek. 1 Ekim 2026 itibarıyla ise uygulama tamamen sona erecek. Akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinden bütün ekonomiyi etkiliyor. Zamların tamamının pompaya yansımaması hem vatandaşın akaryakıt giderini sınırlıyor hem de ulaştırma maliyetleri üzerinden oluşabilecek yeni fiyat artışlarının önüne geçerek enflasyon baskısını azaltıyor.

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken; gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle KDV hariç rafineri satış fiyatı bulunuyor.

Gümrüksüz rafineri fiyatı hesaplanırken ise, Akdeniz-İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük dolar kuru takip edilerek, belli bir fiyat değişim farkında gümrüksüz rafineri tavan satış fiyatı elde ediliyor.