Assos’un gizemi çözüldü: Osmanlı hamamı ve 1500 yıllık yazıt bulundu!

Çanakkale’nin Ayvacık ilçesi Behramkale köyü sınırlarında yer alan Assos Antik Kenti’nde, Türk arkeologların yürüttüğü kazılarda erken Osmanlı dönemine ait iyi korunmuş bir hamam bulundu. Antik Çağ'da "Troas" olarak adlandırılan bölgenin güney ucunda volkanik bir tepenin zirvesi ile yamaçlarını kapsayan alanda, Yunanistan'ın Midilli Adası'nın karşısında kurulan kent, asırlar boyunca kesintisiz birçok medeniyete ev sahipliği yaptı.

Assos Antik Kenti'nde ABD'li arkeologların 1800'lü yıllarda ilk kez gerçekleştirdiği kazılara, uzun bir aranın ardından 1981'de yeniden başlandı. Bölgede Türk bilim insanlarınca 44 yıldır kazı yürütülüyor.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) İnsan Ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Assos Antik Kenti Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, Kültür ve Turizm Bakanlığı desteği ve İÇDAŞ'ın ana sponsorluğunda kazıya devam ettiklerini söyledi.

2024 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığının başlatmış olduğu Geleceğe Miras Projesi kapsamında Assos'ta en uzun kazı sezonunu tamamladıklarını belirten Arslan, kazıları aralık ayının sonuna kadar devam ettirdiklerini ifade etti.

Bu süreçte Assos'taki kazı çalışmalarının kentin farklı noktalarında yürütüldüğüne ve önemli buluntulara ulaşıldığına işaret eden Prof. Dr. Arslan, "Bunların ilki Athena tapınağında bulundu. Akropoliste bu alanın kullanımına ilişkin araştırmalar yapıldı ve bu araştırmalar sırasında da caminin hemen arkasında erken Osmanlı dönemine ait küçük bir hamam bulundu. Bu hamamın özelliği, gerek 'cehennem' dediğimiz alttan ısıtma sistemleri, gerekse suyun kullanılması gibi bütün bu teknik konuların çok iyi anlaşılmasına imkan veren bir örnek. Ortaya çıkarılan hamamın, özellikle erken dönem Osmanlı mimarisi örnekleri için küçük ama oldukça iyi korunmuş bir örnek olduğunu söyleyebiliriz." diye konuştu.

Nurettin Arslan, hamamda özellikle soyunma bölümü denilen bölümdeki zeminde kullanılan bir mermer parçasının bilim dünyası için ayrı bir önem taşıdığına işaret etti.

Bu mimari parçada bir yazıtın yer aldığını anlatan Prof. Dr. Arslan, şöyle devam etti: "Bu yazıt milattan sonra 480 yılına tarihleniyor ve İmparator Zeno iktidarına denk geliyor. Yazıtta anlatılanlar arasında vergilendirme ve mali yönetim, adli uygulamalar, kentsel ve kırsal düzenlemeler, arazi mülkiyeti ve yönetimi konularında çok fazla bilgi içeriyor ve bu yazıtın çözümleme süreci devam ediyor. Bittiği zaman da burada anlatılanlar bilim dünyasına tanıtılacaktır." Arslan, hamamdaki buluntuların da çok önemli olduğunu hatırlatarak, "Bunlar birkaç tane 1. Murat dönemine ait sikke ve birkaç seramik parçası. Aynı zamanda da bu hamamın yapım tekniği planı tipik olarak erken Osmanlı dönemi hamamını yansıtıyor. Bu hamamın, tahminimize göre cami ve köprüyle birlikte 1. Murat dönemi olduğu için 14'üncü yüzyıla ait bir örnek olduğunu söyleyebiliriz." dedi.