“Altın Kubbe” projesinin maliyeti ortaya çıktı! Sarı kafa yine atıyor mu?

ABD’nin yeni nesil füze savunma kalkanı projesi, daha hayata geçmeden dev maliyetiyle tartışma yaratmaya başladı. Donald Trump’ın siyasi vitrine yeniden taşıdığı “Golden Dome” projesinin, uzun vadede Amerikan bütçesine çok ağır bir yük getirebileceği değerlendiriliyor.

Hazırlanan maliyet tahminlerine göre sistemin geliştirilmesi, sahaya yerleştirilmesi ve uzun yıllar boyunca işletilmesi için ayrılması gereken toplam kaynak yaklaşık 1,2 trilyon dolar seviyesine çıkıyor. Bu rakam, daha önce kamuoyunda dile getirilen rakamların çok üzerinde bulunuyor.

Projeye ilişkin dikkat çeken başlıklardan biri de mevcut bütçe ile tahmini toplam maliyet arasındaki büyük fark oldu. Şu ana kadar sistem için ayrılan kaynak, genel tabloya kıyasla oldukça sınırlı kalıyor.

Bu durum, projenin tam kapasiteyle hayata geçirilebilmesi için önümüzdeki yıllarda çok daha büyük savunma bütçelerinin gündeme gelmesinin kaçınılmaz olabileceğini gösteriyor.

Altın Kubbe projesinin çıkış noktasında, İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sistemi yer alıyor. Kısa menzilli roket ve füze tehditlerini havada imha etmeye odaklanan bu model, Washington tarafından daha büyük ölçekli bir yapıya dönüştürülmek isteniyor.

Ancak uzmanlar, ABD’nin coğrafi büyüklüğü ve tehdit çeşitliliği düşünüldüğünde, İsrail’de uygulanan bir sistemin çok daha karmaşık ve pahalı bir yapıya dönüşeceğine dikkat çekiyor. Başka bir ifadeyle, aynı savunma mantığını ABD ölçeğine taşımak çok daha ağır teknik ve ekonomik yük anlamına geliyor.

Trump yönetiminin projeye yüklediği vizyon, yalnızca klasik füze savunmasıyla sınırlı değil. Sistem, uzaydan gelebilecek tehditlere karşı da koruma sağlayacak daha geniş bir savunma ağı olarak kurgulanıyor. Bu yaklaşım, eski Amerikan yönetimlerinin zaman zaman gündeme getirdiği uzay tabanlı savunma projelerini yeniden akıllara getirdi. Ancak uzayın bu ölçekte askeri savunma alanına dönüştürülmesi, hem teknik hem de siyasi açıdan son derece tartışmalı bir alan olarak görülüyor.

Projeye ilişkin siyasi hedef oldukça iddialı. Trump cephesi, sistemin mevcut savunma altyapısıyla entegre şekilde kısa sürede operasyonel hale getirilebileceğini savunuyor. Ancak savunma çevrelerinde bu takvime temkinli yaklaşılıyor. Çünkü böylesine geniş kapsamlı bir ağın kurulması yalnızca donanım üretimiyle değil, yazılım, komuta-kontrol, uydu altyapısı, test süreçleri ve sürekli bakım kapasitesiyle birlikte ele alınmak zorunda.

Altın Kubbe projesine yönelik en sert eleştirilerden biri, sistemin etkinliği konusunda geliyor. Füze savunma teknolojilerinin temel sorunu, yüksek hızla hareket eden bir tehdidi başka bir sistemle zamanında ve hatasız biçimde vurmanın son derece zor olması. Bu nedenle savunma kalkanları teoride güçlü görünse de, yoğun ve eş zamanlı saldırılar karşısında beklenen performansı her zaman veremeyebiliyor. Zaten mevcut örneklerde de, savunma sistemlerinin mutlak koruma sağlamadığı sık sık görülüyor.

Projeye kuşkuyla yaklaşan uzmanlar, yalnızca maliyetin değil, teknik uygulanabilirliğin de ciddi soru işareti taşıdığını belirtiyor. Özellikle büyük ölçekli balistik füze saldırılarına karşı böylesine geniş bir savunma ağının ne kadar etkili olacağı net değil.

Daha da önemlisi, bu tür sistemlerin korunması da ayrı bir sorun başlığı oluşturuyor. Uzay tabanlı unsurların hedef alınması ya da savunma ağının farklı zayıf noktalar üzerinden baskı altına alınması halinde, projenin sürdürülebilirliği daha da tartışmalı hale gelebilir.

Altın Kubbe projesi, Washington açısından yalnızca bir savunma yatırımı değil, aynı zamanda siyasi bir güç gösterisi olarak da öne çıkıyor. Ancak ortaya çıkan rakamlar ve teknik belirsizlikler, bu planın büyük bir güvenlik atılımı mı yoksa yıllara yayılacak dev bir bütçe yükü mü olacağı sorusunu gündeme taşıyor. ABD’de savunma stratejisinin geleceğini etkileme potansiyeline sahip bu proje, önümüzdeki dönemde hem Kongre’de hem de askeri çevrelerde en çok tartışılacak başlıklardan biri olmaya aday görünüyor.