TR-3 kodlu güncelleme çalışmalarından ötürü F-35 üretimini son bir yıldır sekteye uğrayan ABD geçtiğimiz günlerde bu uçaklara ilişkin 'tam ölçekli üretim' kararı aldı. Ancak F-35'lerin seri üretim hızı ne müşterilere ne de Amerikan ordusunun ihtiyaçlarına cevap veremiyor.

Çin stratejik 5. nesil savaş uçağı sayısı bakımından ABD'yi geçmek üzere. 2011 yılında üretimi durdurulan F-22 uçaklarından ABD envanterinde 187 adet bulunuyor. Pentagon'a ait F-35 savaş uçağı sayısının ise 570'i geçtiği sanılıyor. Ağırlıklı olarak motor problemi yaşayan bu F-35'lerin ancak yarısı kullanılabilir durumda.

Buna karşılık Çin, 'hayalet' uçak J-20 üretimine hız verdi. Pekin ordusu envanterinde 200'den fazla J-20 olduğu biliniyor. Mevcut tabloya ilişkin veriler yayınlayan The War Zone, AsiaTimes ve National Interest haber platformlarındaki bilgilere göre Amerikan havacılık sanayii, uçak üretimini artırmadığı takdirde Çin'e karşı Pasifik'te zor durumda kalabilir.

Çin, J-20 teslimatını hızlandırmak için modern üretim tekniklerini devreye soktu. Yılda kaç adet 5. nesil uçağın hazır hale geldiğine ilişkin net bir veri olmasa da tahminler, Çin Hava Kuvvetleri'nin ABD'nin kapasitesine erişme, hatta onu geçme yolunda olduğunu gösteriyor.

ABD Deniz Kuvvetleri'nin Pasifik'te 11 savaş filosu bulunuyor. Uzmanlara göre bu sayının acilen 13'e çıkarılması gerekiyor. Uçak gemilerinde konuşlu F-35'lerin sayısının ise Çin uçaklarıyla rekabet edemeyecek düzeyde olduğu belirtiliyor.

Üstelik Çin Hava Kuvvetleri'ndeki J-20'lerin yanında, donanmadaki uçak gemilerinde hizmete alınması planlanan 'F-35 kopyası' J-35'lerin sayısında da kayda değer bir artış görülüyor. Çin donanması, Liaoning ve Shandong gemilerinden yakında J-35 ve J-15 uçaklarını havalandırmaya hazırlanıyor.

Eski uçakları emekliye ayırırken yerlerine yeni üretim jetleri koyması gereken ABD'nin her yıl en az 72 adet uçağı envanterine katması gerekiyor. Tam ölçekli üretim kararının alındığı ülkede Lockheed Martin şirketi yılda maksimum 150 adet F-35 teslim edebiliyor. Bu uçakların yaklaşık yarısı ABD dışı müşterilere gönderiliyor.

F-35 Block-4'e giden yolda son durak olarak görülen Tech Refresh-3 (TR-3) güncellemesi, Pratt&Whitney yapımı F135 motorlarının güç ve termal yönetim sistemlerindeki sorunları azaltmayı amaçlıyor. Bu uçaklarda yaşanan devasa sorunlar, Üçüncü Dünya Savaşı'nın ayak seslerinin giderek daha yakından duyulması ve küresel ölçekte krizlerin artış göstermesiyle ikinci planda kaldı. F-35'lere ilişkin uluslararası ilgi yeniden artmaya başladı.

Romanya, Çekya ve Yunanistan bu uçakları almak isteyen yeni müşteriler olurken, Belçika, Danimarka, Finlandiya, İtalya, Hollanda, Norveç, Polonya, İsviçre, Almanya ve İngiltere'nin F-35 siparişleri bulunuyor. Bakım-idame maliyetlerinden ötürü 'küresel saadet zinciri' olarak görülen F-35 Müşterek Saldırı Uçağı projesinde şimdiye dek 1000'in üzerinde uçak üretimi gerçekleşti.

Çin'le Pasifik'te yaşanması muhtemel bir savaşa hazırlanan Amerikan ordusunun önümüzdeki dönemde daha fazla 5. nesil uçağa ihtiyacı olacak ve bunun için tedarik zincirini çeşitlendirmesi gerekiyor.

Amerikan savunma endüstrisi, Ukrayna'ya top/obüs mühimmatı yetiştirebilmek için bir süre önce Teksas'a Türkiye'nin desteğiyle yeni imalat hatları kurmuştu. F-35'lere ilişkin 'tam ölçekli üretim' kararı alınmasının ardından Ankara ile Washington arasındaki temas trafiğinin artması dikkat çekiyor. Çin'in hızına yetişmek isteyen Amerikan savunma endüstrisi tam da bu esnada Ankara'nın kapısını çalmasıyla zor durumda olduklarını bir kez daha gözler önüne seriyor.

KAYNAK: TR HABER