1 gramı bile cep yakıyor: Gerçek safranı sahtesinden ayıran taktik

Dünyanın en değerli baharatları arasında yer alan safran, üretiminin zahmetli olması nedeniyle yüksek fiyatıyla dikkat çekiyor. Mor renkli safran çiçeğinin içerisindeki üç parçalı kırmızı tepeciğin tek tek toplanıp kurutulmasıyla elde edilen ürün; yemek, tatlı ve içeceklere renk, aroma ve lezzet vermek amacıyla kullanılırken, gıda, kozmetik ve ilaç sektörlerinde de değerlendiriliyor. Yaklaşık 150 bin çiçekten yalnızca 1 kilogram kuru safran elde edilirken, gram fiyatı 900 liraya, kilogram fiyatı ise 900 bin liraya kadar çıkıyor. Yüksek ekonomik değeri nedeniyle safran, sahteciliğe de açık ürünler arasında bulunuyor. Safran diye alınan ürünün aspir (yalancı safran) çıkmaması için tüketicilerin dikkatli olması gerekiyor. Gerçek safranın telleri koyu kırmızı renkte ve kendine özgü kokuda olurken, suya bırakıldığında rengini yavaşça sarıya bırakıyor. Kocaeli'nin İzmit ilçesinde 29 yıldır aktarlık yapan Nurettin Tezel, safranın kullanım alanlarını ve yüksek fiyatının nedenlerini anlattı.

"150 BİN ÇİÇEKTEN ANCAK 1 KİLO SAFRAN ELDE EDEBİLİYOR" Safranın faydasından bahseden Tezel, "Antioksidan özelliğinden dolayı bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp rahatsızlığında, gözdeki sarı lekelere, ruh sağlığında, unutkanlığa iyi gelir. Safranın değerli olmasının temel nedeni üretimi ve az olmasıdır. Yaklaşık bir dönüm safran tarlasından, 150 bin çiçekten ancak 1 kilo safran elde edebiliyor. Pahalı olmasının nedeni işçiliğinin zor olması. Çünkü o safran çiçeğinin içerisinden o kırmızı yapraklar tek tek toplanıyor. Onun için de maliyeti yüksek çıkıyor" dedi. Safranın gram fiyatının kalitesine göre 750 ila 900 lira arasında değiştiğini belirten Tezel, kilogram fiyatının ise 750 bin ila 900 bin lira seviyelerine ulaştığını söyledi. Hasadın ekim ve kasım aylarında yapıldığını kaydeden Tezel, safranın güneşli havayı ve uygun toprağı tercih ettiğini ifade etti. Tezel, safranın pilav, tatlı ve bazı tıbbi ürünlerde kullanıldığını belirtti.

"GERÇEK SAFRAN KIRMIZIDIR, SUYA SARI BİR RENK BIRAKIR" Gerçek safranın nasıl anlaşılabileceğine de değinen Tezel, "Gerçek safran kırmızıdır ancak suya girdiği zaman sarı bir renk bırakır. Gerçekliğini bu şekilde anlayabiliriz" dedi. Piyasada "aspir" olarak isimlendirilen ürünün de bulunduğunu belirten Tezel, bu ürünün "yalancı safran" olarak bilindiğini söyledi.

"İŞİNİ BİLEN AKTARLARI TERCİH EDERLERSE YANILMAMIŞ OLURLAR" Vatandaşlara sosyal medya üzerinden safran ve benzeri ürünleri satın almamaları konusunda uyarıda bulunan Tezel, güvenilir aktarların tercih edilmesi gerektiğini vurgulayarak, "En önemli şey, vatandaşlarımızın güvendiği aktarları tercih etmeleri. Herkes bu işi yapmaya başladı ama işini bilen insanları tercih etmeleri lazım. Sosyal medya üzerinden bu tür ürünleri almamaları lazım. İşini bilen aktarları tercih ederlerse yanılmamış olurlar" ifadelerini kullandı.