Şarki Türkistan, Kerkük ve İstanbul
Bu hafta, Ötüken Neşriyat’tan çıkan üç kitaptan söz edeceğiz.
Doğu Türkistan’dan İstanbul’a, Avrupa içlerinden Kafkaslar, Afganistan ve Afrika’ya kadar, hüküm sürdükleri hiçbir yerde sömürmeyen, zulmetmeyen ama birlik ve beraberlikleri zayıflayınca veya zayıflatılınca zulüm gören bizden başka bir millet de yoktur.
Bu manada üç eser, zaman bakımından farklı tarihleri içerse de bir milletin ortak değer yargılarının kodlarını anlatmakta ve kökten günümüze gelen tarihe yolculuk ettirmekte.
•
İlk eser “Şarki Türkistan Tarihi” ismini taşıyor. Kitabın yazarı Doğu Türkistan milli bağımsızlık savaşının liderlerinden Mehmet Emin Buğra.
Rahmetli Buğra bu eseri 1940 yılında yazmış. Eserde kısa bir dünya tarihinin yanı sıra, Doğu Türkistan’ın tarihi, başlangıcından 1940 yılına kadar anlatılmış.
Kitap 1940 yılında tamamlandığında, Doğu Türkistanlılar arasında büyük bir heyecan uyandırmış, ülkenin tarihi konusunda gerçekler Çin tezlerinin üzerine bomba gibi düşmüş.
Çinliler tarafından varlığı öğrenilir öğrenilmez yasaklanmış; bulunduran-okuyan-çoğaltan ya da hakkında olumlu fikir beyan edenler ağır cezalara çarptırılmış.
“Şarki Türkistan Tarihi”, insan haysiyetine düşman Çin işgali altındaki Doğu Türkistan’ı ve geçmişini öğrenmek isteyenler için önemli bir kaynaktır.
•
Ötüken’den çıkan diğer eserin adı ise “Yurt Özlemi”.
Kendisi de bir Kerküklü olan Y. Mimar Suphi Saatçi, Abdülhekim Mustafa Rejioğlu’nun, hayatı ve eserlerini anlatmış ve şunları söylüyor:
“Irak’taki Türkmenlerin 20. yüzyılda edebî nesir alanında yetiştirdikleri en değerli yazarlardan biri, 1910-1975 yılları arasında yaşamış olan Abdülhekim Mustafa Rejioğlu’dur.
Irak Türkmenlerinin günümüzde yaşadığı bölge, Birinci Dünya Savaşı’nda İngiliz işgaline uğramıştı. Yeni kurulan Irak Devleti de bir İngiliz mandası olarak yönettiği ülkede Türkçe eğitimi yasaklamıştır.
Çocukluğu savaş yıllarının sıkıntıları içinde geçen Rejioğlu da Türkçe eğitimden mahrum kalmıştır. Babasının sağladığı aile çevresinde kendi çabaları ile yetişmiştir.
Genç yaşta öğretmen olmayı başarmış ve ülkenin değişik yerlerinde mesleğini sürdürmüştür. Türkiye’deki edebiyat akımlarını zor da olsa takip etmiş ve Türkçe yazı denemeleri yaparak kendini geliştirmiştir.
Bu eserde onun yazılarından seçilmiş örnekleri okuyacak, bir nebze de olsa Irak Türkmen edebiyatı hakkında bilgi sahibi olacaksınız”.
•
Ötüken’den çıkan üçüncü kitap olan Ahmet Güner Sayar’ın kaleme aldığı; “A. Süheyl Ünver’le Sohbetler” isimli eserde hocanın şu ifadelerine yer verilmiş:
“Ben, bu topraklarda bulunan, sizler gibi mütevazı bir insanım. 11 yaşımda babamı kaybettim. Lise tahsilimi eniştemin pardösüsüyle yaptım. Buna üzülmemek lâzım.
Hekim olmak istiyordum. Hekim oldum. Istıraptan kazanılan parayı benimsemedim. Zengin olmayı aklımdan geçirmedim. Bu bana mahsus bir telakkidir. Sonra içime döndüm. Bu yolda yalnız değildim…” Süheyl Ünver.
•
Eserler hakkında: Ötüken Neşriyat: 0212-2510350 [email protected]
