Reydetü’l-Esrar
Bu hafta tanıtacağımız eser, “Reydetü’l-Esrar” adını taşıyor.
“Başlık, dil hafızamıza yabancı değil ama acaba anlamı nedir” sorusu akla gelebilir.
Kelimeler ve kavramlar; bir milletin, millet olma devamlılığı için vazgeçilmez tapularıdır ve başka kelime ve kavramlarla değiştirilemez.
Değiştirilirse, üzerinde oynanırsa, işte böyle uzun tarih itibariyle 14 asırdır, yakın tarih itibariyle 2000 yıllık kelimelerimize yabancılaşırız.
Yazıya dertleşme ile başlamak hoş değil ama dilimiz, kelimelerimiz, kavramlarımız yaban dil fırtınalarıyla alabora edilince insan diyeceklerine hâkim olamıyor.
Efendim “Reydetü’l-Esrar”, “Sırların Latif Esintisi” anlamında imiş. “Sırlı Sözler” de denilebilir. Kitaptaki sözler, Hz. Ali Efendimize ait ifadeler.
II. Bayezid Han’ın isteği üzerine Cemal-i Halveti’ye hazırlattırılan kitabı üç ayrı isim günümüz Türkçesine çevirmiş.
Fakirullah Yıldız, Ömer Çımar ve Taibe Kıvanç tarafından çevrilen “Reydetü’l-Esrar”, Timaş Yayın Grubu içerisinde yer alan Sufi Kitap’tan çıkmış.
Eserin müellifi, merhum Halveti de ayrıca tanınması gereken bir isim. Kitaptaki bilgilerden kısaca değinelim:
İlahi marifetlerin araştırılıp yorumlanmasında zamanının Muhyiddin İbnü’l Arabi’si kabul edilen ve gerek müellefatı ve gerekse yetiştirdiği talebeleriyle XV. asrın önde gelen şahsiyetlerinden olan Cemal-i Halveti’nin, tasavvuf tarihi ve Anadolu’da gelişen tasavvufi düşünce açısından en önemli özelliği, Halvetiyye tarikatının İstanbul’daki ilk büyük temsilcisi olmasıdır.
Osmanlı devlet kademelerinde görev yapmış zevatın yakın akrabalarından biri olan (kitapta akrabalarının isimlerine yer verilmiş) Cemâl-i Halveti, İslami ilimlerin pek çoğunda kesb-i hüner sahibidir.
Bu yönüyle yaşadığı XV. yüzyılda Halvetilik gibi en yaygın tarikatın İstanbul’da temsilciliğini üstlenebilmiş ve kendi adıyla anılan kolun kurucusu olmuştur.
Tasavvuf tarihi açısından çok önemli bir yere sahip olan Cemâl-i Halveti’nin daha önce yayınlanmamış ve Hz. Ali’nin yüz hikmetli sözünü içeren bu çalışma, 15. yüzyılın İstanbul’undan adeta günümüze ışık tutmaktadır.
Daha önce üzerine ilmi bir çalışma yapılmamış olan Reydetü’l-Esrar üç bölümden oluşmakta. Birinci bölümde eserin nüsha tavsifi yapılıp muhtevasına dair bilgi verilmiş.
İkinci bölümde eserin tercüme metni verilmiş ve üçüncü bölümde ise eserde geçen tasavvufi kavramlara dair okuyucuya kolaylık olması düşünülerek muhtasar bir tasavvuf ıstılahları sözlüğü hazırlanmış.
•
Damad-ı Nebî Hz. Ali’ye isnat edilen yüz adet özlü söz ve bunların yorumlarını içeren eseri; Cemâl-i Halvetî, Sultan II. Bayezid’e hediye eylemiştir.
Reydetü’l-Esr’âr’ın yazma nüshası, sadece Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya tasnifinde bulunmakta imiş.
Fakirullah Yıldız, Ömer Çınar ve Taibe Kıvanç, bu yegâne nüshayı, Türkçeye çevirerek kültür ve irfan tarihimize çok kıymetli bir katkıda bulunmuşlardır.
Bugüne yer kalmadı, yarına bayrama hazırlık olsun diye Hz. Ali Efendimizin sözlerinden bazılarına yer verelim.
•
Eser hakkında: Sufi Kitap:
0212-511 24 24 [email protected]
