Perapolis
Bu hafta tanıtmaya çalışacağımız eser, Osmanlı’dan günümüze “Zabitan” veya “Polis” teşkilat tarihini arşivler üzerinden anlatan bir kitap.
Türk İdaresi Araştırmalar Vakfı İktisadi İşletmesi yayınları arasından çıkan kitabın müellifi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Yüksel.
Osmanlı’da zabitan müessesinin belgelere dayanmayan ama sözlü tarihte yer bulan geçmişi, Orta Asya’dan göçle başlar.
Osman Gazi’nin henüz “Bey” olmadan önceki ilk işi, bugün Eskişehir’in Söğütönü beldesi ile Bilecik Söğüt ve Kütahya Domaniç’te, halkın huzur ve güveni için “yaren ekibi” kurması olmuştur.
Hatta ilk icraatlarından birisi de buralarda kurulan pazarlarda haksız vergi toplayanları men etmeleri ve satış yapamayan tacirden vergi alınmamasını önlemek olmuştur. Geçelim.
•
Arşiv belgeleri didik didik edilerek yazılan esere, İçişleri Bakanımız Süleyman Soylu bir önsöz yazmış.
Güvenlik meselesinin Osmanlı’dan günümüze devletimizin ve milletimizin birlik ve beraberliğinin teminatı olduğu üzerinde durarak şunları söylemiş:
….. Nitekim Osmanlılar zamanında Türk-İslam geleneğinin bir mahsulü olan güvenlik mirası daha sağlam ve sistematik bir yapıya kavuşmuş ve halkın huzurunu sağlayabilmek için büyük bir titizlik içerisinde yüzyıllarca işletilmiştir.
19. yüzyıl ortalarına gelindiğinde ise modern devletin doğasına uygun olarak ve Batıdaki örneklerinden esinlenerek “Polis” adı altında bir iç güvenlik birimi oluşturma yolunda ilk adım atılmıştır.
Bulunduğu coğrafyanın en önemli güçlerinden birisi olan devletimizin bekası ve halkımızın refahı gibi son derece mühim bir vazifeyi üstlenmiş olan ve bunun için canla başla çalışan Polis teşkilatımızın tarihi kökenlerini sağlam temeller üzerine inşa etmek, elbette yadsınamaz bir öneme sahiptir.
Evvela bu, geleceğe daha emin sağlam adımlarla yürüyebilmenin ve mirası gelecek kuşaklara sağlıklı suretle aktarabilmenin ön şartıdır.
Ayrıca Polis teşkilatımızın geçirdiği tarihsel değişim ve dönüşümleri bilmek, bugünün bazı problemlerini aşabilme noktasında da yardımcı olacaktır.
Hatta kendi tarihini öğrenmesi, Türk Polisinin üstlendiği hayati vazifeyi şanlı geçmişinden güç ve ilham alarak kusursuzca yerine getirilebilmesini mümkün kılacaktır”.
………………….
Şimdi de eserin nasıl bir süreçten geçtiğine dair arşiv belgeleri arasında tarihe yolculuk eden Prof. Ahmet Yüksel’in sözlerine yer verelim:
“Çalışmamızın ana iskeleti neredeyse tamamen vesikalar üzerine inşa edilmiştir. Vesikaların birçoğu ilk defa bir tarih araştırmasında kendine yer buldukları gibi hayli hırpalanmış bir konuyu yeniden inşa etmeye soyunmuşlardır.
Bu münasebetle bünyelerinde barındırdıkları bilgilerden hiçbirisinin göz ardı edilmemesi gibi bir mecburiyet hali doğmuştur”.
………………..
Ezcümle:
Evet, güvenlik, beka ve refah demektir. Millet-devlet bütünleşmesinin olmazsa olmazı olan Emniyet teşkilatımız; huzur, güven ve refahımızın teminatıdır.
Bu topraklara “vatanım” yahut “ülkem” diyebilmek, ancak güçlü bir ordu ve emniyet teşkilatıyla mümkündür.
Eser hakkında: www.tiav.org.
