Milli Şef Döneminin Basın Zulmü (2)

Dünden devam… Dört Yasak:

1-Anadolu Ajansının haberlerinden başka haber yazılmayacaktır. 2- Sansasyonel başlık yapılmayacaktır. 3-Başmakale yazılmayacaktır. 4-İkinci baskı ve ilave yapılmayacaktır.

(İtalya’nın harp ilanı vesilesiyle tebliğ edilmiştir). 10 Haziran 1940.

Zamlara Dair:

Otomobil yedek parçalarıyla lastiklerin bittiği, un stokunun azaldığı yazılmayacaktır. (Matbuat Umum Müdürlüğünden tebliğ edilmiştir). 10 Ağustos 1940.

Makaleler Tek Sütun: 4104/3416/ Ankara 16/11/1940.

Tasvir-i Efkâr Gazetesi Müdürlüğüne/ İstanbul.

“Gazetenizin 15 İkinciteşrin (Kasım) 1940 tarihli nüshasının üçüncü sahifesindeki Muharrem Feyzi’nin siyasi makalesi iki sütun üzerine plâse edilmiştir. Bu hareketiniz talimata aykırıdır. Matbuat Umum Müdürü Selim Sarper.

İnönü’nün Gezisi:

Reisicumhur İsmet İnönü, Ankara civarında küçük bir seyahat yapmak üzere Ankara’dan hareket etmiştir. Gazeteler bunun haricinden hiçbir şey yazmayacaklardır.

Oniki Adalar Hakkında: Ankara 6/1/1941 Talimat.

Son zamanlarda gazetelerde Oniki Ada hakkında taleplerimiz olduğu zehabını verecek bazı neşriyat yapıldığı görülmektedir. Bundan böyle bu hususta katiyen yazı yazılmamasının, Türkçe siyasi gazetelerin mes’ul şahıslarına ehemmiyetle tebliğini rica ederim. M.U. Müdürü.

Polemik Yok: Ankara, 28/5/1941.

Son günlerde İstanbul matbuatında calibidikkat bir vüs’at olan malum polemiklere, yarın sabahtan itibaren ve kat’i surette nihayet verilecektir. Matbuatımızın her hususta temkinli ve mutedil bir neşriyatla müttehit Türk efkâr-ı umumiyesinin hakiki mâkesi olarak kalmasını ehemmiyetle rica ederim. Matbuat Umum Müdürü.

Kabine Toplantıları ve Resmi Kabuller:

İcra Vekilleri Heyeti ile Koordinasyon Heyeti toplantıları ve Başvekilin resmi mahiyetteki kabulleri hakkındaki haberlerin bundan böyle Matbuat Umum Müdürlüğü veya Anadolu Ajansından verilmedikçe gazetelerde derç edilmemesinin, gazetelerin mes’ul şahsiyetlerine tebliğini rica ederim. Matbuat Umum Müdürü.

Hırsızlıklar:

Hatay’da 15 haydut 3 otomobili soymuş, bir polisi öldürmüş, 2 kişi yaralanmış ve 15.000 lira gasp ederek kaçmışlardır. Bu haber yazılmayacaktır. 29 Ağustos 1941.

Karabekir’e Yasak: Ankara, 23/12/1940 Talimat.

Mebus General Kazım Karabekir’in 23 Kanunuevvel (Aralık) 1940 Pazartesi günü Büyük Millet Meclisi’nde yapmış olduğu beyanat, gazetelerimizde hiçbir suretle derç edilmeyecek ve bu beyanattan bahsedilmeyecektir. Matbuat Umum Müdürü

Sıkıntılı Şeyler:

Vilayetin resmi beyanatı olmadan, gazetelerde ekmek tevzii, vesikaya bağlanması ve fırınlarda izdiham mevzuu üzerinde yazı yazılmayacaktır. (Emniyet Müdürlüğü aracılığıyla tebliğ edilmiştir).

Şeker Fiyatları: Ankara, 29/1/1942 Talimat.

Şeker fiyatları hakkında Anadolu Ajansının vereceği haberlerden gayri, hususi veya muhabir istihbaratına müstenit neşriyatta bulunulmamasını rica ederim.

Telaş Verici ve Zevksiz Başlık: Ankara, 23/1/1942.

20 Son Kanun (Ocak) tarihli nüshanızın birinci sayfasının sağ ucundaki serlevha, bu babdaki talimatın ruhuna aykırı, zevksiz ve telaş vericidir.

Evet, yasaklar bu kadar değil elbet. Daha ne gariplikler var.