Halk ve Hak Aşığı Teslim Abdal
Dünkü yazımızda “hırs ve tamahtan” söz etmiş; “ömür, iki kundak arasındadır, geldiğimiz gibi gideceğiz, dünyada ona göre yaşamalı” demiştik.
Yazıyı tamamladıktan sonra Teslim Abdal’ın; “Gel ha gönül havalanma” destanı-şiiri akın etti zihnime. Meğer asırlardır nice zamanlar da bugünkü gibi imiş.
Teslim Abdal’ın hayatına dair birkaç kelam ettikten sonra şiirlerini nakledelim:
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi’nden Prof. Dr. İdiris Demirel, Teslim Abdal’ın şiirleriyle birlikte hayatına dair uzun bir araştırma yapmış. Biz kısaca şu bilgiyle yetinelim.
“Teslim Abdal, on yedinci yüzyılda Anadolu’da yaşamış bir şairdir/ozandır. Ahmet Yesevi’nin tasavvufî çizgisiyle irtibatlı bulunan Hacı Bektâş-ı Velî’nin, Bektaşî dergâhları, bilhassa Türk İslam kültürü ve Türk halk edebiyatı için besleyici bir kaynak olmuştur.
Tasavvufî halk şiiri, özellikle Bektaşîlikle beraber büyük bir inkişaf yaşamıştır. Teslim Abdal da gelenek olarak Türk-İslam geleneği içindedir”.
•
Evet, ozanımız “insan ve iman imarı” adına her şeyi söylemiş. Birçoğu türkü olan uyarılarından aşağıdaki örnekleri okuyalım:
Gel ha gönül havalanma!
Engin ol gönül engin ol!
Dünya malına güvenme!
Engin ol gönül engin ol!
Şu dünyanın hali böyle
Yalan yahşi geçer şöyle
Söyledikçe engin söyle
Engin ol gönül engin ol
•
Birbirini incitir tutarlar kini
Kini olanın olmaz dini imanı
Cevahire denk ederler samanı
Böyle bir saygısız zamana kaldık
Hakk’ın emrine hiç doğru gitmezler
Allah’tan korkarak hayâ etmezler
Bin nasihat etsen yine tutmazlar
Haksız hayırsız zamana kaldık
Hiddetlenip hırsa nefse uyarlar
Zalim olup müminleri döverler
Bal şeker dururken necaset yerler
Haksız adaletsiz zamana kaldık
Kimi Lut kavmi kimi esavi
Şekli insan fakat kendi hayvani
Huvarda zampara seçti parayı
Böyle bir edepsiz zamana kaldık
•
Gafil gezme şaşkın bir gün ölürsün
Dünya sana baki değil ne fayda
Ettiğin işlere pişman olursun
Pişmanlığın ele girmez ne fayda.
Bir gün seni iletirler evinden
Hakk’ın kelamını kesme dilinden
Kurtulamazsın Azrail’in elinden
Türlü türlü yolun olsa ne fayda.
Söylersin de sen sözünden şaşmazsın
Helalini haramından seçmezsin
Kepeğin tükenir su da içmezsin
Hep deryalar senin olsa ne fayda.
Teslim Abdal’ın ruhu için el-Fatiha.
