Dâvûd el-Kayserî

Rabbimiz bu topraklara; “ilmi, bilimi, âlimi, bilgini, velisini, rızkını, toprağı, havayı, suyu, devlet idarecisini, yönetenleri, yönetilenleri, asırlardır yağmur gibi yağdırmış.

Bu topraklar, 14 asır önce tüm canlıların son Peygamberi (s.a.v.) ile tanışmasından itibaren, yüzyıllar içerisinde İslam’ın, dolayısıyla Hilal’in emanetçisi olmuş ve üzerinde yaşayan hâkim atalarımız da taşıyabildikleri kadarıyla taşımışlardır.

Bu minvalde kaybettiğimiz, tanımadığımız, unuttuğumuz, araştırmadığımız, duymadığımız o kadar çok ilim ve bilim insanımız var ki, belki sayıları binlerin üzerindedir.

Bir de yol kenarlarında, cami diplerinde yahut yıkık mezarlıklar içerisinde yine öyle bilginlerimiz, velilerimiz, insan-ı kâmillerimiz kaybolmuş ki, onları da bilmek, tanımak ve anlamak gibi uğraşılarımız, heyecanlarımız kalmamış.

¥

Bu söylediklerimi bir şikâyet değildir. Sadece yaşadığımız dar coğrafyamızla, yaşamadığımız ama tarih ve gönül bağımız olan geniş coğrafyamızda yine o kadar çok değerlerimiz mevcut ki, ne diyeceğimi bilmiyorum.

Oysa bin yıldır bu toprakları böyle kıymetlerimiz yoğurdular, böyle âlimlerimiz dini ve milli değerlerimize hocalık, bekçilik ve rehberlik ettiler.

¥

Hafta sonu aile dostlarımızla İznik’e yolumuz düşmüştü.

Bayraklı Dede ve Eşrefoğlu Rumi Hz.lerini ziyaret ettik ve haklarında daha önce yazmıştım ama Dâvûd el-Kayserî Hz.lerinden hiç söz etmemişim.

İşte bugün hem İslam hem de matematik ve geometri ilminde devrin öncü hocalarından, Dâvûd el-Kayserî hakkında kısa bir bilgi paylaşmak istiyorum.

Dâvûd el-Kayserî hakkında dikkate değer araştırmayı Prof. Dr. Mehmet Bayrakdar yaparak bir de kitap hazırlamış.

¥

Dâvûd el-Kayserî, 1262 yılında Kayseri’de doğmuş. İlköğrenimi ve medrese eğitimini Kayseri’de tamamlamış. Yükseköğrenimini ise Mısır El-Ezher Üniversitesi’nde ikame etmiş.

Mısır dönüşünde, Niksar “Yağıbasan Medresesi’nde” matematik ve geometri öğrenimi görmüş.

Buradaki mezuniyetinden sonra ailesinin Kayseri’ye göç ettiği Orta İran’ın Sava şehrine giderek orada tasavvuf eğitimini tamamlamış.

Osmanlı Devleti’nin ilk müderrisi ve ilk düşünürlerinden biri kabul edilen Dâvûd el-Kayserî’nin eserlerinden, dinî ve aklî ilimlerde iyi bir öğrenim gördüğü kaydedilmektedir.

Dini ilimlerden bilhassa fıkıh ve hadis sahalarında derin bilgiye sahip olduğu, ancak daha ziyade tasavvuf, kelâm ve felsefe alanlarındaki dirayetiyle temayüz ettiği yazılmaktadır.

¥

Orhan Gazi 1331 yılında İznik şehrini alıp başkent yaptıktan sonra muhtemelen 1335-1336 yılında, Dâvûd el-Kayserî’yi İznik’e davet etmiş, önce Kadılık görevi vermek istemiştir.

Dâvûd el-Kayserî bu görevi kabul etmeyince, Osmanlı’nın ilk medresesi olan “İznik Medresesi’nde” “baş müderrislik” görevine getirilmiştir.

Yaklaşık 15 yıl görev yaptıktan sonra 1350 tarihinde İznik’te vefat etmiştir.

Mezarı ise, 1938 yılında İznik’te şehircilik çalışmaları yapılırken pek çok tarihi eser ve şahsiyetin mezarı gibi Dâvûd el-Kayserî’nin mezarı da yok edilmiştir.

Ruhu şerifleri için el-Fatiha.