Bezmiâlem Valide Sultan
Bu hafta tanıtmaya çalışacağımız kitap, Timaş Yayınlarından çıkan, “Bezmiâlem Valide Sultan” ismini taşıyor. Yazarı ise Prof. Dr. Arzu Terzi.
Osmanlı devrinin en çok merak edilen yönlerinden birisi de padişahların anneleri, zevceleri ve çocuklarıdır. Dolayısıyla saraydaki harem hayatıdır.
Osmanlı Devleti’nde harem ile en çok yabancı seyyahlar, araştırmacılar, yazarlar, işin garibi elçiler ilgilenmişlerdir.
Şunu kesinlikle ifade edelim ki, haremle ilgili yazılan ve anlatılan “mahrem” kısmının hiçbirisi doğru değildir ve tamamen hayal ürünü olmakla birlikte yalan yanlış şeylerdir.
Yerli yazarlara gelince, onlar içinden de Osmanlı’ya dolayısıyla, Osmanlı’nın dinine ve milli değer yargılarına düşman olanlar, yabancılardan intihal (çaldıkları) ile kendi fantezilerini düşmanlık hisleriyle harmanlayarak yazmışlardır.
Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı bünyesinde bulunan Topkapı Sarayı ve diğer saraylardaki haremler öyle muhafazalı şekilde koordine edilmiş ki, harem mensuplarının dışında hiç kimsenin girmesi, görmesi ve yazması mümkün değildir.
Ancak harem dışında yapılan faaliyetler bilinebilir, onların da hepsi belgelidir. Bu kitapta da zaten valide sultanın topluma yönelik hayatı belgelere dayanılarak yazılmıştır.
Eğer Osmanlı tarihini yazanlar, haremlerle ilgilendikleri kadar, Osmanlı’nın 600 yıl dünyaya nasıl hükmettikleriyle ilgilenselerdi, haremdeki valide sultanların, toplumun esas hangi meseleleriyle ilgilendiklerini ve neler yaptıklarını görebilirlerdi.
İşte tanıtmaya çalışacağımız bu kitap, valide sultanın “mahrem-özel hayatını” değil, halka sunduğu hizmetleri belge ve bilgileriyle anlatmış.
Neyse sözü uzatmayalım ve kitaba dair bilgilere yer verelim.
•
“Şevketlû Mehâbetlû Nûrum ve Nûr-ı âlem-yân Canımdan ve Ciğerimden Kıymetlim Gözüm Efendim” şeklinde oğluna hitap eden Sultan Abdülmecid’in annesi, Sultan II.Mahmud’un eşi ve Sultan II. Abdülhamid, Sultan V. Murad, Sultan Reşad ve Sultan Vahdettin’in babaanneleri Bezmiâlem Valide Sultan’ın hayatını kaleme alan Arzu Terzi, adeta iğneyle kuyu kazarcasına yazmış.
Osmanlı tarihinde Tanzimat dönemi padişahı olarak bilinen Sultan Abdülmecid’in annesi Bezmiâlem Valide Sultan, dünya durdukça halkına hizmet vermesi için kurduğu hastanesi, bugün halen Fatih’te bulunan Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Hastanesi olarak hizmet vermektedir.
Öte yandan Dolmabahçe Camii başta olmak üzere yaptırdığı ibadethaneleri, mektepleri, çeşme ve sebilleriyle, yaptığı hayırları hayatı boyunca ihsanlarıyla, devletin başındaki bir validenin, aynı zamanda halkının da anası olduğunu gösteren muhteşem bir örnektir.
Mekke ve Medine’de hayırlar yapan Bezmiâlem Valide Sultan hakkında müstakil bir biyografi yoktu ve ilk defa yazılmış oldu.
Bu anlamda yıllarca Bezmiâlem Valide Sultan’ın tüm özel evrakı üzerinden çalışılan ve valide sultanın dünyasını günümüze taşıyan bu çalışma oldukça mühimdir.
Osmanlı’da veya günümüzde kadını anlamak ve anlatmak isteyenler, bir de böyle hayırsever hanımları görebilseler.
•
Kitap hakkında: Timaş Yayınları; 0212 511 24 24 [email protected]
