Ahmet Tevfik İleri - 2
Birlik Vakfı’ndaki panelde İsmail Kahraman, Tevfik İleri ve Yassıada mahkemeleri üzerine izlenimlerini anlattıktan sonra ilginç bir hadiseyi nakletti:
Yassıada davasının başkanlarından Salim Başol, emekli olduğu yıllarda alışveriş etmek için bir manava uğrayarak, meyveleri gösterip birer ikişer kilo isteyince, manav; “Bunlar satılık değil” diye cevap verir.
Başol öfkelenir ve “Ne demek satılık değil, bu malzemeleri satmak için dükkânına koymuşsun, neden satmıyorsun” deyince:
İrfan ehli vatansever manav şu cevabı verir: “Kim olduğunu biliyorum, senin gibilere satacak malım yok” der ve arkasını döner. Geçelim.
Yassıada yasaklarından birisi de devlet-millet kahramanlarına, 50 kelimeden fazla mektup yazma yasağıdır.
Hatta bu hususta 2021’de sinema film yapılmıştır. TRT’de bir kez gösterildi, yeniden yayınlayabilir, isteyenler Youtube’de bulabilir. Mutlaka izlenmeli.
•
Tevfik İleri merhum Salim Başol için de şöyle söylemiştir:
- “Başsavcı başımızla oynuyor. Başımızı veririz ama namusumuzla şerefimizle oynatmaz ipe gideriz”.
Acı bir anı daha. Tevfik İleri’nin banka hesabında 148 lira çıkmıştır. Onu da mahkeme masrafları olarak haczetmişlerdir. Rahmetli Adnan Menderes’in idam ipinin parasını ailesinden tahsil ettikleri gibi!
Zalimlere baş eğmeyen adam mahkemedeki savunmasında, “Ölüm belki de kurtuluştur. Memleketin huzuru, benim ölümüme ve hapishanelerde çürümeme bağlıysa, kararınızı böyle verin. Memleketin hayrı için buna da razıyım” demiştir.
Kayseri’den ailesine yazdığı mektupta:
-“Size mal mülk, servet bırakmadım. Yalnız şerefli, namuslu, erkek bir ad bırakabildim. Hiçbir zaman başınız yere bakmayacaktır. Bununla müteselliyim, siz de bununla iftihar edeceksiniz”.
•
Tevfik İleri hakkında şimdi de iki ismin tespitlerine yer verelim. Birisi oğlu Cahit İleri, diğer Samiha Ayverdi. Oğlu Cahit şunları söylüyor:
-“Milliyetçilik duygularını ve vatan sevgisini ondan öğrendik. İçindeki büyük Türkiye aşkını bizlere de aşıladı. Türkiye’yi sevmeyi, vatanımızı her şeyin üstünde tutmayı öğretti.
Bir olay eğer Türkiye lehine ise bu arada kendisinin zarara uğramasının, tenkit edilmesinin hiç önemi yoktu. Ulaştığı makamları, hizmet için bir vasıta olarak gördü. “Vekil olduğumu imza atarken hatırlıyorum” derdi.
Samiha Ayverdi:
-“Tevfik İleri denen o berrak imanlı, millî ve tarihî bereketli hazine ile başlamış dostluğumuz, gerçekten ezel günü bereketlerinden olmalı idi ki, aksamadan, sürçmeden yürüyüp gitti ve ölüm nedir bilmeyen ilahi kanunun buyruğu içinde gitmekte devam eylemek sırrını gösterdi ve gösteriyor”.
•
Ezcümle Tevfik Bey’in torunu Dr. Ömer İleri’ni hatırlatmasıyla noktalayalım:
-“Yassıada mahkeme kararları yeniden yargılanmalı ve mahkeme zabıtları, bütün detaylarıyla milletimizin önüne konulmalı. Bu karanlık aydınlatılmadan, siyasi tarihin önemli bir bölümü hep karanlıkta kalacaktır”.
Tevfik Bey ve vefat eden aile üyelerinin ruhu için-el Fatiha.
