Hanımlarda erkeklere oranla 3 kat daha fazla görülüyor.
Safra kesesi taşları organın sağlığını kaybetmesi durumunda ve içinde normalde eriyik halde bulunan, kolesterol veya pigmentlerin çökelek oluşturması sonucu ortaya çıkar. Safra kesesi taşlarının 20 - 60 yaş aralığındaki hanımlarda görülme sıklığı, erkeklere göre 3 misli fazladır.
Yaş ve şişmanlık görülme sıklığını artırır. 60 yaş üstü insanların yaklaşık %10-20’sinde safra taşı bulunur.
Safra kesesi taşı oluşumunda hasta olan kesedir. Esas tedavi safra kesesinin ameliyatla çıkarılması yani kolesistektomi’dir. Böylece, hem safra kesesi taşı çıkarılmış, hem de tekrar taş oluşturabilecek kese ortadan kaldırılmış olur.
Açık ameliyat, genel anestezi altında, karın duvarına yapılan cerrahi bir kesi ile karın boşluğuna girilmesi ve safra kesesinin çıkarılması işlemidir. Hastanın iyileşip taburcu olması için 5-7 günlük bir süreye ihtiyaç vardır.
Kapalı ameliyatta karın duvarında genişçe bir kesi yapmaya ihtiyaç duyulmamaktadır. Ameliyat 3 ila 5 kadar delikten karın içine sokulan aletler ve bir kamera yardımı ile bir televizyon ekranından izlenerek gerçekleştirilir. Hasta aynı gün evine gidebilir.
Emniyetli bir kapalı ameliyat birinci tercihiniz olmalıdır.
Ancak herkes kapalı ameliyat olamaz. Daha önce üst karın bölgesi; mesela mide, karaciğer ameliyatı geçirmiş olanlarda karın içerisinde yapışıklıklar olabilir ve bu yöntemin uygulanmasını zorlaştırabilir.
Bazen ameliyata kapalı olarak başlansa bile ameliyat sırasında değişik sebeplerle bir zorunluluk olarak açığa dönülebilinmektedir.
Ve çoğu sessiz...
Safra kesesi taşlarının %70-80’i sessizdir. Hastada taş oluşumu vardır ama şikayeti yoktur. Sıkıntı vermez. Bunlar tesadüfen, başka tetkikler sırasında tesbit edilir. Bunlara “sessiz taş” denir. Safra kesesi taşlarının sebep oldukları en önemli şikayet karın sağ üst kısmında, sırta da vurabilen ağrıdır. Bazen istenmeyen yan etkilere yol açabilirler. Küçük taşlar safra kanalına düşüp burada tıkanıklığa yol açarak sarılık meydana getirebilirler. Bazıları pankreası etkiler. Bazen şişkinlik, hazımsızlık yapar. Özellikle yağlı gıdalara tahammülsüzlük yaparlar.
Tüm safra taşları aynı değildir. Durumlara göre değişik safra taşları vardır. Çapları da değişik olabilir. Küçük kristallerden tutun da birkaç santimetre çapına kadar değişik büyüklükte oluşabilir. Fakat safra taşlarının yaklaşık % 90’ı kolesterol taşlarıdır. Kalanı pigment (bilirubin) dediğimiz taşlarıdır. Ayrıca taşlarda değişik oranlarda kalsiyum da bulunur. Normalde düz röntgen filmlerinde safra taşları görülmez. Ancak safra taşlarında kalsiyum miktarı ne kadar çok ise düz filmde görülme imkanı da o kadar artar.
