Gıda enflasyonunu yükselten sebze ve meyve fiyatlarındaki suni artış eleştirilerin odağında. Sivri bibere yüzde 73.75, ıspanağa yüzde 64.96 zam yapan spekülatörlere tepki yağıyor. Üreticilerden ve tüketicilerden devamlı mutfakta yangın çıkarmaya çalışan fırsatçılara karşı yasal önlemlerin alınması çağrısı geliyor.
Buğra Kardan
Halkın alım gücünü daraltan, gıda enflasyonunu körükleyen sebze ve meyve fiyatlarındaki spekülatif yükseliş sabırları taşırıyor. Yüzde 75’e varan zamların müsebbibi stokçular, şimşekleri üzerine çekiyor.
Üretici ve tüketici kızgın
İstanbul’da sivri biberin kilogram fiyatının yüzde 73.75, ıspanağın yüzde 64.96 artışı gerek üreticileri gerek tüketicileri çileden çıkarıyor. Bu kesimler bütçeleri sarsmaya ve mutfakları yangın yerine çevirme gayretine giren fırsatçılara karşı etkin bir mücadele verilmesi gerektiğini belirterek, “Bu dönemde denetimler artmalı, yeni Hal Yasası da bir an evvel yürürlüğe girmeli” talebinde bulunuyor.
Mandalinada fiyat farkı 6 kat
Sebze ve meyve fiyatlarının aşırı artışı karşısında ziraat odaları da kaygılı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üreticiden markete fiyat makasının bir türlü daraltılamadığını vurgulayarak, “Ocak ayında üreticiden markete fiyat farkı mandalinada 5.8, portakalda 5.1 kata çıktı. Üreticide 80 kuruş olan mandalina markette 4.61 liraya, 75 kuruş olan portakal ise 3.81 lira, satılıyor” dedi.
Mandalina ve portakal fiyatlarında spekülatif bir artış görüldüğünü kaydeden Bayraktar, “Arzın yavaşlamasını fırsat bilerek ürünü pahalı satan aracılar devrede. Artık bu aracıları devreden çıkaran bir sistemin hayata geçirilmesi şart” ifadelerini kullandı.
Maliyetler aşağı çekilmeli
Art arda gelen zamların sürdürülebilir olmadığının altını çizen Bayraktar, “Makul fiyat için üretici maliyetleri aşağı çekilmeli, çiftçiye daha fazla destek verilmeli, pazarlama kanalları rehabilite edilmeli, planlama yapılmalı” önerilerini getirdi.
Yeni Hal Yasası’na da atıf yapan Bayraktar, kooperatifleri ve üretici birliklerini profesyonel bir şekilde yönetilen, soğuk hava depoları, ürün işleme tesisleri, lojistik imkanları olan, üyelerine ucuz girdi sağlayan, danışmanlık hizmeti veren örgütlere dönüştürmek gerektiğini sözlerine ekledi.
Spekülatörler boş durmuyor
Geçtiğimiz haftalarda Antalya ve çevresinde yaşanan fırtına ve şiddetli yağışı bahane eden aracılar fiyatları katladı. Seraları yerle bir olan çiftçiler “Ürün miktarı yüzde 10 geriledi” diye feryat ederken, stokçular “Ürün kalmadı” abartısı ile fiyatları artırmaktan geri durmadı. Bu nedenle 2,40 TL olan yeşil mercimek 9 liraya, 10 lira olan kuru kayısı da 36 liraya yükseldi. Duruma tepkili olan vatandaşlarda fiyatları yukarı taşıyan art niyetlilerin bir bir belirlenmesi ve teşhir edilmesi gerektiği görüşü hâkim.
