Borsa İstanbul’da banka hisseleri öncülüğünde para girişlerine bağlı iyimserlik sürüyor. Hisse bazlı hareketlilik ve genele yaygınlık var. Para girişi dışında enflasyona karşı getiri arayışı, teknik açıdan primli görülse de temel ve bilanço değerlemeleri açısından Borsa İstanbul’un halen iskonto barındırıyor olması gibi geçtiğimiz yazılarımızda sıkça tekrarladığımız gerekçeler geçerliliğini koruyor. Faiz düşük ve enflasyonun oldukça altında (eksi faiz), döviz kurlarındaki hareket ise bu aşamada enflasyona yenilmiş görülüyor. Para piyasaları açısından çok fazla alternatif olduğu söylenemez. Bu açıdan primli olsa da bir kısım sermayenin adresi halen borsa. Ancak hisse fiyatlarının sürekli yükselemeyeceği, para girişlerinin de sonsuz olmadığı konusunun akıllarda tutulması gerekir. Eski bir söz “borsada düşüş veya çıkışlar olacağı zaman zil çalmaz” der. Aşırı iyimser veya karamsar havalarda daha dikkatli olmak yararlı olabilir. Bunları dipnot olarak verdikten sonra dış kaynaklı gelişmelere bakmak yerinde olacak. Gerçi Borsa İstanbul’un şu sıralar “dünya umurunda değil” gibi bir görünümü hakim.

DIŞ PİYASALAR Dış piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) para politikalarının baskısı sürüyor. Fed ve ECB’nin yüksek enflasyona bağlı olarak parasal sıkılaşma ve agresif faiz artırım beklentileriyle “şahin” görünümleri korunuyor. Fed’in 21-22 Eylül toplantısı için ağırlıklı görüş 75 baz puanlık artış olabileceği yönünde. 8 Eylül toplantısı için aynı beklenti Avrupa Merkez Bankası için de geçerli. Avrupa, enerji krizi, kuraklık, resesyon gibi ağır sorunlarla karşı karşıya. Almanya Ekonomi Bakanı Robert Habeck, Avrupa’nın bu kış enerji kıtlığına hazırlanırken, ülkenin Rusya’dan gelen gaz kaynaklarına güvenemeyeceğini açıkladı. Almanya’da, Rusya’dan ithal edilen gaza bağımlılığı azaltmak ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla kamu binaları, heykeller, anıtlar ve tabelaların ışıkları yerel saatle 22.00’den itibaren kapatıldı. Öncü merkez bankaları resesyon riskine rağmen önceliği enflasyon ile mücadeleye vermiş durumda. Diğer yandan faiz artırım süreci resesyon beklentilerini canlı tutuyor. Dış borsalarda düşüş eğilimi korunurken ABD 10 yıllık bono faiz oranı yüzde 3.20 seviyesini geçti, ABD dolarında değer kazanımı devam ediyor, Dolar Endeksi 110 seviyesine oldukça yaklaştı. Euro/dolar paritesi 1.00 seviyesinin üzerinde tutunmakta zorlanıyor. Dolar; Euro, yen, yuan, TL neredeyse tüm para birimlerine karşı değer kazanıyor. Dolar, Japon Yeni karşısında 1998 seviyelerine geriledi. Paranın fiyatı faizdir. Fed faiz artırım beklentileri arttıkça doların güçlenmesi olağan bir sonuç. Bu gelişmelere bağlı olarak altının ons fiyatında zayıf görünüm sürüyor. 1.700 doların altı test edildi.

PETROL VE EMTİA FİYATLARI DÜŞÜYOR Petrol fiyatlarında ise düşüş hızlandı ve Brent petrol 90 dolara oldukça yaklaştı. Petrol fiyatlarındaki düşüşte esas neden olarak, öncü merkez bankalarının parasal sıkılaşma politikaları nedeniyle ekonomik yavaşlamanın talep üzerindeki olası etkilerini görmek mümkün. Salgın hastalığa bağlı Çin’den gelen karantina haberleri, Irak, İran, Libya gibi ülkelerdeki gelişmeler ve ABD ham petrol stok değişimleri fiyatlamaya konu diğer sebepler. Bu arada Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rus petrolüne yönelik tavan fiyat uygulanmasını destekleyen ülke ve şirketlere petrol ve petrol ürünü satmayacaklarını söyledi. Rusya petrolüne tavan fiyat uygulaması için G7 ülkeleri ve ABD’den toplantı çağrısı gelmişti. Cuma günü G7 Maliye Bakanlarının Rus gazına fiyat tavanı uygulama planlarını onayladığı açıklandı. Ekonomideki yavaşlama beklentileri sadece petrol değil demir çelik, bakır gibi sanayi emtia fiyatlarını da aşağıya çekmeye devam ediyor. Dış borsalarda cuma günü görülen tepki çıkışlarına rağmen temkinli görünüm korunuyor.

YARIN ENFLASYON AÇIKLANACAK Türkiye ağustos ayına ait enflasyon verisi yarın açıklanıyor. Beklenti, TÜFE’de aylık yüzde 2.3-2.5, yıllık yüzde 81-82 seviyelerinde. İstanbul Ticaret Odası verilerine göre, İstanbul’da ağustos enflasyonu aylık bazda yüzde 2.29, arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 99.91 olarak gerçekleşti. Enflasyon ile TCMB faiz kararları arasında illiyet bağı kalmadığı için para ve sermaye piyasaları üzerinde çok fazla dalgalanmaya neden olmuyor. Yüksek enflasyona rağmen faizi düşük tutarak ekonomi yönetimi büyümeden yana tercihini yapmıştı. Bu politikanın sonuçları da görülüyor. Geçen hafta açıklanan Türkiye’nin 2. çeyrek büyümesi (GSYH) yüzde 7.6 olarak açıklandı. Büyüme verilerinin detayına bakıldığında; ihracatın dışında finans ve sanayideki büyümenin önemli katkısı var. Tarım ve inşaat sektöründeki küçülme ile işgücünün aldığı paydaki görülen düşüş olayın dikkat çekici tarafları. İnşaat yüzde 10.9, tarım yüzde 2.9 küçülme göstermiş. Bu arada Türkiye’nin CDS (risk) primlerinde dalgalı seyir sürüyor. 5 yıllık CDS priminde kısa bir geri çekilmenin ardından tekrar 780 seviyelerine bir yükseliş görüldü. Türkiye’nin 10 yıllık eurobond faiz oranı ise yüzde 10.00 seviyesinin üzerinde işlem görüyor.

ABD TARIM DIŞI İSTİHDAMI BEKLENTİLERİN ÜZERİNDE Bilindiği üzere Fed faiz kararlarında enflasyon ve istihdam verileri önemli paya sahip. Cuma günü açıklanan ABD ağustos ayı tarım dışı istihdamı 315 bin olarak açıklandı. Beklenti 298 bin idi. Geçen ay 526 açıklanmıştı. Beklentilerin hafif üzerinde, geçen ayın altında gelen verinin Fed’in eylül toplantısı için mevcut beklentileri değiştirmesi zor. Fed Başkanı Powell, faiz kararını verilere göre vereceklerini söylemişti. Bir de toplantı öncesi açıklanacak enflasyon verilerini görmek gerekecek.

DÖVİZ MEVDUATINDA GERİLEME SÜRÜYOR TCMB tarafından açıklanan “yurtdışı yerleşiklerin hisse senetleri ve tahvil bono” işlemlerinde 26 Ağustos ile biten haftada; Hisse senetlerinde 32 milyon dolar, tahvil bonoda (DİBS) ise 5.9 milyon dolarlık çıkış var. Hisse senetlerinde önceki üç haftada 724 milyon dolarlık giriş vardı. Borsa İstanbul’daki yabancı payı ise cuma günü itibarıyla tekrar yüzde 33.81 seviyesine geriledi. Önceki hafta sonu yüzde 35 seviyesinin üzerindeydi. Verilere bakınca yabancı girişi durmuş veya mola vermiş diyebiliriz. Yine TCMB verilerine göre 26 Ağustos haftasında; Bankalardaki yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatında gerileme devam etti. Önceki haftaya göre 1.2 milyar dolarlık azalış ile 212.6 milyar dolara çekilmiş görülüyor. Yine aynı hafta TCMB brüt rezervleri 600 milyon dolar düşüşle 111.6 milyar dolara gerilemiş durumda.

BORSADA ÇIKIŞ TRENDİ KORUNUYOR Borsada kâr satış denemelerine rağmen çıkış trendi devam ediyor. Gelen satışlar çıkış trend destek seviyelerinin üzerinde karşılanıyor. İlk destekler 3.120-3.100 seviyelerinde bulunurken sonraki destek noktaları 3.000-2.950 seviyelerinde. İlk dirençler ise 3.250-3.300 olarak görülüyor. Bu seviyelerin üzerinde verilecek dirençler ise 3.400-3.500 seviyelerinde. Endekste çıkış trendi gücünü korumakla birlikte direnç seviyelerinde kâr satışları görülebilir.