Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay, “Ekonomimizin 2023 yılında da üretim ve talep yönüyle dengeli bir görünüm sergileyerek yine yüzde 5 oranında büyüyerek diğer ülkelerden olumlu yönde ayrışması beklenmektedir” dedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, 2023 bütçesiyle ilgili detayları paylaştı. Oktay, bütçenin yatırım, üretim, istihdam, ihracat ve büyüme odaklı bir yapıda olduğunu aktardı.
Sosyal yapıda
Oktay, şöyle devam etti: “2023 bütçemiz vatandaşlarımızı küresel belirsizliklerden ya da risklerden koruyacak, her kesimden insanımızı kollayacak şekilde adil ve sosyal bir anlayışla hazırladık. Program dağılımına baktığımızda inovasyonun, teknolojinin ve durmadan ilerleyen Türkiye’nin bütçesi olduğunu görüyoruz. Sosyal bir yapıya sahip olan bütçemiz bünyesinde toplumun tüm kesimlerine hitap eden programlar, destekler ve ödenekler barındırmaktadır. Emeğin, refahın, istikrarın ve oyun kurucu Türkiye’nin bütçesi olan bütçemizin Türkiye yüzyılının sıçrama zeminini oluşturacağı inancıyla insanımızın işini, aşını, geleceğini güvence altına almaya devam edeceğiz. Hâlihazırda büyüme oranlarımızdan ihracat ve istihdam rekorlarına kadar pek çok gösterge, Türkiye’nin yoluna güçlenerek devam ettiğini ortaya koymaktadır.”
Yüzde 5 büyüme beklentisi
Oktay, 2022 yılının ilk yarısı itibarıyla canlı iç ve dış talebe bağlı olarak sanayi sektörü öncülüğünde güçlü büyüme sürecinin devam ettiğini söyledi. Küresel iktisadi faaliyette yaşanan yavaşlamaya rağmen yıl genelinde ekonomik büyümenin yüzde 5 olarak öngörüldüğünü bildiren Oktay, şunları kaydetti: “Ekonomimizin 2023 yılında da üretim ve talep yönüyle dengeli bir görünüm sergileyerek yine yüzde 5 oranında büyüyerek diğer ülkelerden olumlu yönde ayrışması beklenmektedir. Güçlü ekonomik aktivitenin ve dış talebin istihdam oluşturma kapasitesi üzerinde olumlu etkileriyle istihdamımız 2021 yılının ikinci çeyreğinde salgın öncesi seviyelerin üzerine çıkmıştır. 2022 yılının ilk yarısı itibarıyla güçlü istihdam artışımızın iş gücüne katılımı aşmasıyla işsizlik oranı da azalmaya devam etmiştir. 2022 yılı genelinde ekonomideki canlılığın sürmesiyle sene sonu itibarıyla istihdamdaki yıllık artışın 1.9 milyona yaklaşarak işsizlik oranının yüzde 10.8’e gerilemesi, 2023 yılında da bu oranının yüzde 10.4’e düşmesi hedeflenmektedir.”
İhracat rekorlar kırıyor
Oktay, uygulamaya koydukları politikalar neticesinde küresel iktisadi faaliyetin zayıfladığı bir dönemde ihracatın da yüksek bir performans sergilediğini dile getirdi. 2021 yılında hızla artan ihracatın 225.2 milyar dolarla Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerini aştığına dikkati çeken Oktay, şunlara işaret etti: “Jeopolitik gerilimler ve küresel resesyon beklentilerine rağmen 2022 yılında da ihracatımız tarihi rekorlar kırmaya devam etmektedir. Artan ihracatımızla küresel mal ticaretinden aldığımız pay yüzde 1’in üzerine çıkmıştır. 2022 yılı için OVP’de belirlediğimiz 255 milyar dolar ihracat hedefimizin ve 2023 yılı için 265 milyar dolar ihracat hedefimizin aşılması için yeşil dönüşüm, dijitalleşme gibi küresel ticaretteki yeni gelişmelerle uyumlu olarak çalışmalarımızı proaktif bir şekilde sürdürmekteyiz.”
Oktay, merkezi yönetim kapsamında 225 kamu idaresinin bütçesinin bulunduğunu hatırlattı. “2023 yılı bütçe giderlerinin 4 trilyon 470 milyar lira, bütçe gelirlerinin 3 trilyon 810 milyar lira olacağı öngörülmektedir” diyen Oktay, şu açıklamalarda bulundu: “Bütçe açığının gayri safi yurt içi hasılaya oranı ise yüzde 3.5 olarak tahmin edilmektedir. 2023 bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı bellidir. Şöyle ki personel giderleri için toplam 1 trilyon 102.7 milyar lira. Mal ve hizmet alım giderleri 318.7 milyar, cari transferler 1 trilyon 682 milyar, sermaye giderleri 315.8 milyar, sermaye transferleri 37.3 milyar, borç verme giderleri 359.2 milyar, yedek ödenekler 88.2 milyar, faiz giderleri 565.6 milyar lira. 2002 yılından beri eğitimi en öncelikli meselemiz olarak gördük ve 7.5 milyar lira olarak devraldığımız milli eğitim bütçesini 2023 yılında 435 milyar liraya yükselttik. Öğretmenlik Meslek Kanununu yürürlüğe koyduk. Böylece öğretmenlerin kariyer imkânlarını genişlettik. Öğretmenlerimiz, uzman olduklarında maaşlarında 2023 yılında yaklaşık 2 bin 250 lira, başöğretmen olduklarında yaklaşık 4 bin 500 lira artış olacaktır.”
Aslan payı eğitimin
Oktay, üniversite ve öğrenci sayısının yanı sıra üniversitelere ayırdıkları kaynağı da sürekli arttırdıklarını hatırlattı. 2002 yılında 3.1 milyar lira olan yükseköğretim kurumları bütçelerini 43.3 kat artışla 2023 yılında 134,7 milyar liraya çıkardıklarını anımsatan Oktay, “Eğitim bütçemizi gelecek sene 649.8 milyar liraya yükseltiyoruz. Böylece merkezi yönetim bütçesinden yüzde 14.5’le en büyük payı eğitime ayırıyoruz” diye konuştu.
Eğitimle birlikte hükümetleri döneminde en fazla önem verilen konuların başında sağlığın geldiğine değinen Oktay, şu bilgileri verdi: “Başta hekimlerimiz olmak üzere tüm sağlık personelimizin sabit ek ödemeleri merkezi yönetim bütçesine alındı ve taban ödeme adı altında yeni bir ödeme unsuru getirildi. Hekimlerimizin mali haklarının yanında emekli aylıkları da önemli oranda arttırıldı. Uzman hekimlerimizin emekli aylıklarında 3 bin lira, diğer hekimlerimizin emekli aylıklarında 2 bin 335 lira artış yapılmıştır. Sağlıkta insan gücü sayısı 2002 yılında 257 bini Sağlık Bakanlığı bünyesinde olmak üzere toplam 379 bin iken, 2022 yılı Eylül ayında 766 bini Sağlık Bakanlığı bünyesinde olmak üzere toplam 1 milyon 347 bine çıkmıştır. 2002 yılında toplam hekim sayımız 91 bin 949 iken, 2022 yılı Eylül ayında ülkemizde toplam hekim sayısı 184 bin 452’ye yükselmiştir. Sağlık personeli kapasitemiz 2022 ve 2023 yıllarında da hızla artmaya devam edecektir.”
