Yemeklerin lezzetini arşa çıkaran besin, resmen katil çıktı: Meğer kanser riskini yüzde 64 artırıyormuş

Dünya genelinde mutfakların ayrılmaz bir parçası olan acı biberler, içerdikleri kapsaisin maddesiyle bilinir. Kapsaisin, biberlere o karakteristik yakıcılığı veren bileşiktir. Bugüne kadar yapılan pek çok laboratuvar çalışmasında kapsaisinin iltihap önleyici ve metabolizma hızlandırıcı etkileri övülse de madalyonun öteki yüzü oldukça karanlık görünüyor.

Yeni bilimsel veriler, kapsaisinin bazı kanser hücrelerinin büyümesini teşvik edebileceğini ve özellikle sindirim sistemi organlarında kronik tahrişe yol açarak kanser riskini artırabileceğini gösteriyor.

Bilim insanları, acı biber tüketimi ile gastrointestinal (mide-bağırsak) kanserleri arasındaki bağlantıyı çözmek için 14 farklı çalışmayı mercek altına aldı. Toplamda 11.000'den fazla kişinin katıldığı ve 5.000'den fazla kanser vakasının incelendiği bu dev analizde şu sonuçlara ulaşıldı:

Genel Risk: Çok fazla acı biber tüketen kişilerin, az tüketenlere oranla sindirim sistemi kanserlerine yakalanma riski yüzde 64 daha fazla. Yemek Borusu Kanseri: Araştırmanın en çarpıcı sonucu burada yatıyor. Yüksek miktarda acı biber tüketenlerde yemek borusu kanseri riski tam 3 kat artıyor.

Mide ve Kolon Kanseri: Mide kanserinde risk artışı gözlemlense de (yüzde 77 daha yüksek bir eğilim), bu veriler henüz yemek borusundaki kadar kesin bir istatistiksel kanıt sunmuyor. Peki, acı biber neden özellikle yemek borusuna saldırıyor? Uzmanların bu konuda güçlü bir teorisi var. Kapsaisin, ağızda ve yemek borusunda ısı ve ağrı reseptörlerini aktif hale getirerek o meşhur yanma hissini oluşturur.

Sürekli ve aşırı miktarda acı tüketimi, yemek borusunun hassas dokusunda kronik tahrişe neden olur. Hücrelerin kendini yenileme hızı ve bu dokunun savunmasız yapısı, tekrarlanan bu "mikro travmalar" sonucunda kanserli hücre oluşumuna daha açık hale gelir.

Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise riskin bölgeden bölgeye değişmesi. Asya, Afrika ve Kuzey Amerika'da yapılan çalışmalarda acı biber ve kanser arasındaki bağ çok daha güçlü bulunurken; Avrupa ve Güney Amerika kökenli çalışmalarda riskin daha düşük olduğu görüldü. Bu durumun temel sebebi, bölgeler arasındaki tüketim miktarı farkı olarak yorumlanıyor. Bazı kültürlerde acı biber "tatlandırıcı" değil, adeta bir ana öğün gibi tüketildiği için risk katlanarak artıyor.

Araştırmacılar bu bulguların "gözlemsel" olduğunun altını çiziyor. Yani acı biberin doğrudan kansere sebep olduğu yüzde 100 kanıtlanmış bir gerçek değil; ancak çok güçlü bir korelasyon (ilişki) olduğu ortada.

Eğer acıdan vazgeçemiyorsanız, uzmanların önerisi ölçülü olmak. Aşırı yüksek dozda ve her öğünde acı tüketimi, vücudunuzun alarm vermesine neden olabilir.

Kaynak: Chen, C., Zhang, M., Zheng, X., & Lang, H. (2022). "Association between chili pepper consumption and risk of gastrointestinal-tract cancers: A meta-analysis". Frontiers in Nutrition.