Yargıtay'dan emsal bahşiş kararı: 'Havuz sistemi' ücret kesintisi sayılmadı!

Yıllarca aynı restoranda çalışan bir garson, işyerindeki “havuz bahşiş” uygulamasının da aralarında bulunduğu çeşitli alacaklarının ödenmediğini belirterek iş sözleşmesini feshetti. Kıdem tazminatı, fazla mesai, check ücreti, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları ile yıllık izin alacaklarının ödenmesini isteyen çalışan, taleplerinin karşılanmaması üzerine İş Mahkemesi’ne başvurdu.

Davalı restoran işletmesi ise çalışanın asgari ücretle görev yaptığını, hak ettiği ücretlerin bordrolara yansıtılarak ödendiğini ve aylık ücretinden “check ücreti” adı altında herhangi bir kesinti yapılmadığını savundu. İş Mahkemesi ise çalışanın ödenmeyen alacaklarının bulunduğunu, bu nedenle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini değerlendirerek davanın kısmen kabulüne karar verdi.

Mahkeme, işyerinde bakılan masa sayısına göre masa başına 20 TL kesinti yapıldığı kabulü üzerinden “check ücreti” hesabı gerçekleştirdi. Tanık beyanları da dikkate alınarak yapılan hesaplamadan ödenen primler düşüldü. Restoran işletmesinin karara karşı yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedilince dosya bu kez Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.

Yargıtay’ın incelemesinde işyerindeki bahşiş sisteminin nasıl uygulandığı belirleyici oldu. Karara göre garsonların müşterilerden aldığı bahşişlerden her masa için 20 TL’ye karşılık gelen miktar ortak bir havuzda toplanıyor, burada biriken para ise doğrudan bahşiş almayan diğer çalışanlara dağıtılıyordu. Yüksek Mahkeme, bu yöntemin taraflar arasında uygulanan bahşiş paylaşım sistemi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi.

Yargıtay, garsonun hak ettiği bahşişin havuza ayrılan miktardan sonra kalan tutar olduğuna dikkat çekti. Çalışanın bahşiş almadığı zamanlarda da ücretinden sabit miktarda kesinti yapıldığı yönündeki iddiasını ise yeterli şekilde ispatlayamadığı sonucuna vardı. Böylece “check ücreti” adı altında talep edilen alacağın kabul edilmesinin hatalı olduğuna hükmedildi.

Yargıtay kararında şu ifadelere yer verildi: “Somut olayda, bahşişten yararlanma yöntemi bu şekilde kararlaştırılmış olduğundan bu uygulama ile davacının hak etmiş olduğu bahşişten bir kesinti yapıldığından bahsetmek mümkün değildir. Dosya kapsamına göre davacının hak ettiği bahşişin, anılan kesintiden sonra kalan tutar olduğu kabul edilmelidir. Ayrıca davacı bahşiş almadığı zamanlarda da havuzda toplanarak bahşiş almayanlara dağıtılmak üzere işverence ücretinden sabit bir miktar kesinti yapıldığını iddia etmiş ise de, ispat yükü üzerinde olan davacı işçi tarafından bahşiş almadığı masa ve sayısı, bahşiş almamasına rağmen ücretinden yapılan kesinti ve miktarı, yöntemince ve hesaplamaya elverişli bir şekilde ispat edilememiştir. Buna göre check ücreti adı altında talep edilen alacak kaleminin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.”