Uzman isim tavsiye etti: Diyabet hastaları temkinli olmalı! İşte bilmeniz gereken her şey

Bayram süresince artan tatlı ve şeker tüketimi, diyabet hastaları için risk oluşturuyor. Uzmanlar, dengeli beslenme ve porsiyon kontrolünün önemine dikkat çekerek, sağlıklı bir bayram geçirmek için uyarılarda bulunuyor. Yapılan röportajda, özellikle geleneksel ikramlar karşısında dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor. Peki diyabet hastaları bayramda neler tüketmelidir? Dr. Ali Vardar Sena Parlar'a açıkladı...

Diyabetli bireyler tatlılara karşı temkinli olmalı. Kan şekeri seviyesinde oynamalara yol açan baklava, şeker ve gazlı içeceklere bayram günlerinde rağbet fazla oluyor. Bayramda diyabet hastaları daha özel bir beslenme şekline sahip olmalıdır. İşin uzmanı Dr. Ali Vardar Sena Parlar'a anlattı...

Karbonhidratlı yiyeceklerin kan şekerini hızla yükselttiğini ifade eden Vardar sözlerini şöyle sürdürdü "Diyabetli bireyler, özel günlerde (bayramlarda) nasıl beslenmesi gerektiği konusunda, bu konuda deneyimi olan bir diyetisyenden eğitim almalıdır." Öğünlerin düzensiz olması veya atlanması: Diyabetli birey için öğün düzeni çok önemlidir. Diyabetli bireyin aldığı medikal tedaviye (ilaç ve/veya insülin) göre diyetisyenin önerdiği tıbbi beslenme tedavisinde unutmaması gereken en önemli nokta ana ve ara öğünleri atlamamasıdır. Karbonhidrat ağırlıklı beslenme: Karbonhidrat içeren yiyecekler sofra şekeri, şekerli yiyecekler (bal, reçel, pekmez, marmelat, şekerli meyve suları, meşrubatlar, çikolata, dondurma ve tatlılar gibi), un ve undan yapılan yiyecekler (ekmek, yufka, erişte, makarna gibi), pirinç, bulgur, kuru baklagiller, patates, sebzeler, meyveler, yoğurt ve süttür. Ancak bu yiyeceklerin içindeki karbonhidratların kan şekerini etkileme hızları birbirinden farklıdır. Bu nedenle yiyecekler kan şekerini hızla yükselten karbonhidratlı yiyecekler (basit karbonhidratlar; bal, reçel, şeker, şekerli meyve suları vb.) ve kan şekerini daha geç ve daha yavaş yükselten karbonhidratlı yiyecekler (kompleks karbonhidratlar; tam buğday ekmeği, bulgur, kurubaklagiller, sebzeler vb.) olmak üzere iki gruba ayrılır. Bayramlarda özellikle basit karbonhidrat içeren besinlerin tüketimi kan şekerinde dalgalanmalara çoğunlukla da yükselmesine (hiperglisemiye) yol açar.

Protein ve posanın yeterli tüketilmemesi: Protein içeren yiyecekler (et, peynir, yumurta, süt, yoğurt) sağlıklı ve dengeli beslenmesini önerdiğimiz diyabetli bireyin beslenmesinde bulunması gereken temel besin grubudur. Sebze, meyve, kuru baklagiller, tam taneli tahıl gibi posa içeriği zengin besinler sindirimi geciktirerek, kan şekerinin daha yavaş yükselmesine ve daha yavaş düşmesine neden olur. Öğünün posa ve protein içeriğinin dengeli olması kan şekeri kontrolü açısından oldukça önemlidir. Bayram gibi özel günler daha çok karbonhidrat ağırlıklı beslenme ve özellikle öğünün posa açısından yetersiz olması kan şekerinin yükselmesine neden olabilir. Yağ tüketiminin artması: Bayramda, yağ tüketimi artar. Özellikle yağ açısından zengin yiyeceklerle beslenme, fazla enerji alımına dolayısıyla ağırlık artışına neden olur. Öğünün yağ içeriğinin zengin olması kan şekerinin daha geç yükselmesine (4-6 saat gibi) neden olabilir. Bayramlarda börek, baklava, çikolata, şekerlemeler karbonhidrat içeriği yüksek olmalarıyla birlikte yağ içeriği de zengin yiyeceklerdir. Ayrıca katı yağ(doymuş yağ) içermeleri kalp sağlığı yönünden de önerilmemektedir. Diyabetli bireyler bayram gibi özel günlerde kan şekeri kontrolünü sağlamak için protein-posa ve karbonhidrat içeriği dengeli olan öğünlerini zamanında tüketmeli, yağlı besinlerden kaçınmalı, kan şekerini takibini yapmalı ve fiziksel aktivitelerini ihmal etmemelidirler. Kan şekeri nasıl düşer? Karbonhidrat alımını azaltmak (ekmek, makarna, şekerli ve gazlı içecekler) Kiloyu dengelemek Bol sıvı tüketmek Egzersiz yapmak Düzenli şeker ölçümü yaptırmak Kalori alımını azaltmak için porsiyon kontrolü yapmak Brüksel lahanası, avokado, brokoli gibi lifli gıdalar tüketmek Stresten uzak durmak şekeri düşürmeye yardım eder. Kan şekerini dengede tutacak 3 pratik öneri nedir? Kan şekerini dengede tutmak için en pratik 3 öneri; öğünlere lifli yeşilliklerle başlamak, karbonhidratları protein/sağlıklı yağlarla eşleştirmek ve yemekten hemen sonra 10-15 dakikalık hafif yürüyüşler yapmaktır. Bu yöntemler insülin direncini kırmada ve ani şeker yükselmelerini önlemede en önemli faktörlerdir. Diyabet hastalarında yüksek kan şekeri seviyesinin, bağışıklık sisteminin işlev bozukluğuna yol açarak, diyabetli bireylerde istilacı patojenlerin yayılmasını kontrol edememesine neden olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, diyabetli bireylerin enfeksiyonlara daha yatkın olduğu bilinmektedir.