'Kaan'ı satın almak felaketi davet etmek demek' diyorlardı: Türkiye'ye rakip oluyorlar

Son dönemde Türkiye'yi hedef alan hamlelere imza atan Hindistan, Kaan'a rakip olacak uçağı tasarlıyor. Bilindiği üzere Hindistan, "KAAN’ı satın almak felaketi davet etmek demektir" yorumlarıyla alçak bir çıkışa imza atmıştı. Aynı Hindistan, yıllarca Çin’in J-20’sini eleştirip, operasyonel kapasitesi anlaşıldığında çaresizce kabul etmişti.

Savunmasanayist'te yer alan habere göre, İngiliz savunma ve havacılık şirketi Rolls-Royce ile Hindistan merkezli Reliance Industries, Hindistan’ın geliştirdiği 5. nesil savaş uçağı AMCA’nın gelecekteki versiyonlarında kullanılabilecek yerli motor için iş birliğine hazırlanıyor.

Reliance Industries tarafından yapılan açıklamaya göre iki şirket, Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) programı kapsamında yeni nesil bir savaş uçağı motorunun Hindistan’da tasarlanması, geliştirilmesi, test edilmesi ve üretilmesine yönelik ortak bir çalışma planlıyor.

İş birliğinin önemli başlıklarından biri ise Hindistan’da kapsamlı bir Havacılık Gaz Türbini Kompleksi kurulması. Planlanan tesisin yalnızca motor üretimiyle sınırlı kalmayıp tasarım, mühendislik, test, üretim ve uzun vadeli bakım-destek faaliyetlerini aynı çatı altında yürütebilecek bir altyapıya sahip olması hedefleniyor.

Rolls-Royce’un teklifinin yalnızca hazır motor tedariki veya Hindistan’da montaj yapılmasını kapsamadığı belirtiliyor. İngiliz şirket, motorun geliştirme sürecinin Hindistan’da yürütülmesini ve kapsamlı teknoloji transferi gerçekleştirilmesini öneriyor. Plan kapsamında ortaya çıkacak fikri mülkiyet haklarının da Hindistan’a ait olması öngörülüyor. Bu yaklaşım, Yeni Delhi’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltma ve kritik motor teknolojilerini ülke içinde geliştirme hedefiyle örtüşüyor.

Reliance Industries Yönetim Kurulu Üyesi Anant Ambani, söz konusu ortaklığın Rolls-Royce’un gelişmiş tahrik sistemlerindeki deneyimi ile Reliance’ın teknoloji ve üretim kapasitesini bir araya getireceğini ifade etti. Rolls-Royce CEO’su Tufan Erginbilgiç de iş birliğinin Hindistan’da daha bağımsız ve kendi kendine yeten bir havacılık sanayisinin oluşturulmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Bununla birlikte Rolls-Royce ve Reliance arasındaki anlaşma, AMCA’nın gelecekteki motorunun kesin olarak Rolls-Royce tarafından geliştirileceği anlamına gelmiyor. Hindistan’ın yeni savaş uçağı motoru için yabancı teknoloji ortağına ilişkin nihai karar henüz verilmiş değil. Rolls-Royce’un yanı sıra Fransız havacılık şirketi Safran da Hindistan’ın yeni nesil savaş uçağı motoru arayışında öne çıkan şirketler arasında bulunuyor. Hindistan Savunma Bakanı Rajnath Singh, Ağustos 2025’te Safran ile ülke içinde uçak motoru geliştirilmesine yönelik çalışmaların başlatılacağını açıklamıştı.

Safran ile yürütülmesi planlanan çalışmalar sonucunda ortaya çıkacak motorun, AMCA’nın daha gelişmiş varyantlarında kullanılması hedefleniyor. Rolls-Royce’un Reliance ile yeni ortaklık girişimi ise Hindistan’ın yerli savaş uçağı motoru projesindeki rekabeti daha da kızıştırmış durumda.

AMCA’nın ilk üretim aşamalarında ise ABD merkezli GE Aerospace tarafından geliştirilen F414 turbofan motorlarının kullanılması planlanıyor. Hindistan’ın uzun vadeli hedefi ise sonraki AMCA varyantlarında daha yüksek yerlilik oranına sahip bir motor kullanmak. Hindistan hükümeti, AMCA programının geliştirme modelini Mayıs 2025’te onaylamıştı. Programın, devlete bağlı Havacılık Geliştirme Ajansı (ADA) tarafından yürütülmesi kararlaştırılırken özel sektör şirketlerinin de projede daha etkin rol almasının önü açılmıştı. Bu kapsamda Hint şirketlerinin programa tek başına ya da ortak girişim ve konsorsiyumlar aracılığıyla katılmasına izin verildi.

Çift motorlu ve düşük görünürlük özelliklerine sahip olacak AMCA’nın ilk prototipinin 2028 yılında tamamlanması planlanıyor. Uçağın, ilerleyen yıllarda Hindistan Hava Kuvvetleri’nin yeni nesil muharip uçak filosunun temel unsurlarından biri olması hedefleniyor. Rolls-Royce ile Reliance arasındaki yeni girişim, Hindistan’ın yalnızca 5. nesil savaş uçağı geliştirme değil, bu uçaklara güç verecek kritik motor teknolojisini de ülke içinde kazanma hedefinin önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.