Irak, Türkiye’nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çıkardığı petrolü Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattı üzerinden ithal etmesinin iki ülke arasındaki anlaşmayı ihlal ettiğini savunarak 2014 yılında tahkim davası açmıştı.

Irak'ın 25 Mart 2023 tarihinde Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nde açtığı davayı kazanmasının ardından, IKBY’den Türkiye’ye gelen günlük 450 bin varillik petrol ihracatı durmuştu.

Tahkim mahkemesinin ayrıca Türkiye'nin Irak yönetimine 1,4 milyar dolar ödemesine karar verdiği aktarılmıştı. Ancak Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, tek taraflı bir tazminat ödemesinin gerçekleşmeyeceğini, iki tarafın da kabul edilen ve reddedilen talepleri olduğunu, iki tarafın da tazminat ödeyeceğini duyurmuştu.

Bağdat ile Erbil yönetimleri, nisan ayının başında Türkiye üzerinden petrol ihracatına devam edilmesi için anlaşmaya varmıştı ancak boru hattından petrol akışı henüz sağlanmadı.

IKBY'den yapılan açıklamada, Türkiye'ye petrol ihracatının müzakerelerin tıkanması yüzünden hala başlamadığı bildirilmişti.

Son gelişmeler bu yöndeyken Irak'ta flaş bir gelişme yaşandı.

Enerji Günlüğü'nde yer alan habere göre, Norveç petrol ve gaz operatörü DNO ASA, Irak-Türkiye Boru Hattının kapanmasıyla dört aydır çalışmaların durduğu Kuzey Irak'taki Tawke sahasında petrol üretimine yeniden başladı.

Norveç merkezli DNO ASA, Kuzey Irak'taki Tawke sahasında petrol üretimini kısmen yeniden başlattığını bildirdi. Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi ile birlikte işletilen saha, Kuzey Irak'tan boru hattı yolu ile ihracatın henüz yeniden başlamamasına rağmen üretime geçti. 

Orta Doğu ve Kuzey Denizi'ne odaklanan DNO açıklamasında üretim çalışmalarının geçen ay başladığını ve günlük ortalama üretimin 40 bin varil olduğunu belirtti. Aynı ruhsata sahip yakındaki Peshkabir sahasının ise kapalı olduğunu kaydetti. 

Tawke üretiminin yarısı Kürdistan Bölgesel Hükümeti'ne teslim ediliyor ve geri kalanı karayolu tankeri ile DNO tarafından ortaklığı adına (Genel Energy) yerel ticaret şirketlerine satılıyor. Ödemeler de artık nakit olarak doğrudan DNO'ya yapılıyor.

Öte yandan  Uluslararası tahkim kararının ardından Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattında akış durdu. Tekrar başlatılması için Irak Merkezi Hükümeti ve IKBY'nin anlaşması gerekiyor. Boru hattı, günde 400 bin varil ham petrol taşıyordu.