Türkiye'nin parasını ödediği halde alamadığı F-35'ler ortaya çıktı: S-400'leri körü körüne bahane ettiler

ürkiye için üretilen ve teslim edilmesi planlanan F-35A savaş uçaklarının ABD'deki hangarlarda tutulduğunu gösteren yeni görüntüler ortaya çıktı.

Görüntüler, Ankara ile Washington arasında yıllardır devam eden F-35 krizini yeniden gündeme taşırken, uçakların neden hâlâ Türkiye'ye teslim edilmediği sorusunu da beraberinde getirdi.

Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasının temelinde, Ankara'nın Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması bulunuyor. Washington, S-400 sisteminin F-35'lerin hassas teknolojileri açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunurken, Türkiye'nin programa katılımı 2019'da sonlandırıldı. Ardından ABD, 2020 yılında Türkiye'nin Savunma Sanayii Başkanlığına CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı.

Türkiye, F-35 programının yalnızca müşterisi değil, aynı zamanda üretim ortağı konumundaydı. Türk savunma şirketleri program kapsamında çok sayıda parça üretirken Ankara başlangıçta 100 adet F-35A satın almayı planlamıştı. Türkiye'nin programdan çıkarılmasının ardından üretim ve tedarik zincirindeki rolü de büyük ölçüde sona erdi.

Türkiye'nin satın aldığı altı F-35'in ise ABD'de kaldığı belirtiliyor. 2026 yılında da söz konusu uçakların hangarlarda tutulduğu ve Ankara'ya teslim edilmediği yönündeki bilgiler gündemdeki yerini koruyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Türkiye'nin görüşmelerinde özellikle daha önce satın alınmış altı F-35'in teslimine odaklandığını açıklamıştı.

Krizin merkezinde ise S-400 bulunuyor. ABD yasaları, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam etmesi halinde F-35 uçaklarının Ankara'ya transferini engelleyen hükümler içeriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Temmuz 2026'da Kongre'ye gönderdiği yazıda da Türkiye'nin F-35 programına dönüş için mevcut yasal şartları henüz karşılamadığı belirtildi. Washington'ın pozisyonu CAATSA ve ilgili savunma bütçesi hükümleriyle bağlantılı şekilde devam ediyor.

Buna rağmen 2026'da Ankara ile Washington arasında F-35 ve CAATSA başlıklarında yeniden diplomatik temaslar hız kazandı. Türkiye Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, Temmuz ayında iki ülkenin sorunların çözümüne önceki dönemlere kıyasla daha yakın olduğunu açıklamıştı.

Yeni görüntüler, yıllardır süren F-35 krizinin somut bir görüntüsünü ortaya koyarken, Türkiye'nin programdan çıkarılmasıyla başlayan sürecin henüz tamamen sonuçlanmadığını da hatırlattı. Bir tarafta ABD'de Türkiye için üretilmiş ve teslim edilmeyi bekleyen F-35'ler, diğer tarafta S-400 nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımları ve F-35 transferini sınırlandıran ABD yasaları bulunuyor.