Tarihi medresede bir asır sonra akademik eğitim! Yeniden eğitim yuvasına dönüştü

Binlerce yıl farklı medeniyetlere beşiklik eden Mardin'e 15. yüzyılda kazandırılan tarihi Kasımiye Medresesi, bir asır aradan sonra yeniden eğitim yuvasına dönüştü.

Yapımına 13. yüzyılda Artuklu Dönemi'nde başlanan, Timur dönemindeki Moğol saldırıları sebebiyle yarım kalan Kasımiye Medresesi'nin inşası, Akkoyunlu Sultanı Kasım İbn Cihangir döneminde 1469 yılında tamamlandı.

Tarihi kentte taş işçiliğinin en güzel örneklerinden biri olan medresede, türbe, çeşme ve 23 derslik bulunuyor.

Dönemin en önemli eğitim merkezlerinden olan Kasımiye Medresesi'nde 1. Dünya Savaşı'na kadar eğitim kesintisiz sürdü.

Dini eğitimin yanı sıra tıp, astronomi, matematik, kimya gibi pozitif bilimlerde de binlerce alim yetiştiren medresedeki dersliklerin kapılarında hangi alanda derslerin verildiğini ifade eden simgeler bulunuyor.

Savaşın başladığı dönemden 1940 yılına kadar "asker konağı" olarak hizmet veren medrese daha sonra restore edilerek bir dönem müze olarak kullanıldı.

Mardin Artuklu Üniversitesi tarafından 2020 yılında İslam Bilim ve Sanat Merkezi olarak kullanılmaya başlanan medresede, ilk yıllarda mimarlık, edebiyat ve turizm fakültelerinin bazı dersleri uygulamalı olarak verildi.

Tarihi medresenin 5 dersliğinde geçen yıldan bu yana Mardin Artuklu Üniversitesi öğrencileri turizm, mimarlık, ilahiyat ve güzel sanatlar alanında haftanın 5 günü lisans ve lisansüstü eğitim alıyor.

Yerli ve yabancı turistlerin ziyaretine de açık olan tarihi medresede Mardin Artuklu Üniversitesi Turizm Rehberliği Bölümü öğrencileri de uygulamalı rehberlik eğitimi görüyor.

Rektör Prof. Dr. İbrahim Özcoşar, Mardin'in farklı inançların, kültürlerin ve dillerin bugüne kadar bir arada yaşama becerisini gösterebildiği, modern ve dünyaya çok önemli mesajlar veren bir şehir olduğunu söyledi.

Tarihi şehirdeki geleneksel ilim, irfan, hikmet deneyiminin bugün de mimari yapılar aracılığıyla taşındığını ifade eden Özcoşar, "Bu yapıların en önde gelenlerinden biri de Kasımiye Medresesi'dir. Artuklu'dan Akkoyunlu'ya geçiş sürecinde inşa edilmiş ve bugünkü modern bilimlerin temelini oluşturulacak birçok bilim dalının ders olarak işlendiği, bilim dalı olarak incelendiği bir medrese olma özelliği taşıyor. Üniversitemiz Kasımiye'nin bilim geleneğini yeniden canlandırmaya yönelik bir yeni strateji belirlemiş durumda. Bu çerçevede üniversitemizin birçok programındaki birçok ders Kasımiye Medresesi'nde gerçekleştiriliyor." dedi.

Özcoşar, tarihinden ve ruhundan ilham aldıkları medresenin, üniversitenin yeni kampüs alanlarından birine dönüştüğüne işaret ederek, öğrencilerin burada derslerini tarihin ruhunu hissederek işlediğini belirtti.

Öğrencilerden olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade eden Özcoşar, sözlerini şöyle sürdürdü: "Mekanın kendine has bir ruhu var. Bu ruhun öğrencilere, meseleleri anlama, değerlendirme, geçmişle ilişki kurma konusunda çok daha somut ve etkili bir deneyim kazandıracağı açık. Bu mekanın verdiği havayı solumak bile bir değer ve anlam ifade ediyor. Bunun ötesinde bir sanat tarihçisinin doğrudan sanat tarihini ilgilendiren taşlara dokunması, bir mimarın aslında mimari bir şaheser olarak değerlendirebileceğimiz bir yapı içinde mimarlık derslerini alması günümüzün modern kampüslerinin verebileceği faydadan çok daha ileri düzeydedir. Geçmişte El-Cezeri gibi birçok bilim adamının yetiştiği mekanlardan biri Kasımiye Medresesi. Medresenin sahip olduğu bir gelenek bu aslında. Bu geleneği yeniden canlandırıp, bilimi insanlığın faydasına sunulabilecek yeni bir gelişme süreci içine sokmak istiyoruz."

Turizm Rehberliği bölümünde okuyan Özlem Tekin, Van'dan geldiğini belirterek, tarihi medresede uygulamalı eğitim görmenin mutluluğunu yaşadığını söyledi.

Mimarisi ile dikkati çeken ve her köşesinin tarih koktuğu bir yapıda eğitim almanın önemli bir fırsat olduğunu vurgulayan Tekin, "Üniversitemizin bize bu fırsatı tanıması çok önemli. Burası zamanın üniversitesi. Buna şahit olmak, burayı bu şekilde tanıtmak muazzam." diye konuştu.

Radyo, Televizyon ve Sinema bölümünde öğrenim gören Fatma Nur Tunç ise İstanbul'dan geldiğini, asırlık bir medresede eğitim görmenin ayrı bir haz verdiğini dile getirdi.

Tunç, "Buranın tarihi, mimarisi beni çok etkiledi. Kasımiye'nin bir ruhu olduğuna inanıyorum. Burada ders gördüğüm için kendimi çok şanslı ve mutlu hissediyorum. Geçmişte burada birçok ilim insanı yetişti. Onlar gibi burada ders görmem geçmişte yolculuk yaşattı." dedi.

İlahiyat Fakültesinde okuyan öğrencilerden Lütfi Baran da Diyarbakır'dan geldiğini, bölgede daha önce de birçok medresede eğitim gördüğünü kaydetti.

Kasımiye Medresesi'nde hadis ve tefsir gibi dersleri görmelerinin ayrı bir duygu olduğunu anlatan Baran, "Tarih ile iç içe yaşamak, El-Cezeri'nin eğitim gördüğü bir medresede eğitim almak olağanüstü bir duygu. Burada yetişen ve insanlığa rol model olan insanların izinden gitmek güzel bir duygu. İnşallah biz de onların izinden gideceğiz ve insanlığa faydalı birer birey olacağız." ifadelerini kullandı.

Muhammed Admış ise yaşadığı Mardin'de 4 yıl medrese eğitimi aldığını, birçok insana rol model olan alimlerin okuduğu bu mekanda eğitim görmenin mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti.

Edebiyat Fakültesinde Sanat Tarihi ve Arkeoloji bölümlerinde çift ana dal öğrenimi gören Mardinli Esra Ergin de Kasımiye Medresesi'nin tekrar eğitim merkezi olarak kullanılmasının önemine değinerek, "Anadolu Selçuklu, Orta Çağ İslam Sanatı, Beylikler Dönemi'nden de Artuklu ve Akkoyunlu dönemi derslerini bu yapıda işliyoruz uygulamalı olarak. Görerek, yaşayarak işliyoruz derslerimizi. Hocalarımızın anlatımıyla o dönemi yaşıyor hissine kapılıyoruz." dedi.

Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümünde okuyan Nehir Durmaz da Hakkari'den geldiğini belirterek, tarihi medresede eğitim görmenin çok değerli ve anlamlı olduğunu söyledi.