Tabloluk manzara! İstanbul’da Ramazan hilali mest etti

İstanbul’da ramazan ayının hilali, tarihi Süleymaniye Camisi ile aynı karede yer aldı. Gökyüzünde beliren ince hilal, yeni bir kameri ayın başladığını işaret ediyor.

Ramazan hilalinin görünmesi nedir? Kameri aylar, başlangıcı ve bitişi ayın hareketlerine göre belirlenen aylardır. Ramazan orucu, Ramazan ayında tutulduğundan ve bu ay, ay takvimine göre her yıl değiştiğinden oruca başlayabilmek için öncelikle Ramazan ayının başladığının tespit edilmesi gerekir. Hz. Peygamber (s.a.s.), “Hilali (Ramazan hilalini) görünce oruca başlayın ve hilali (Şevval hilalini) görünce bayram edin. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayın.” buyurmuştur. Bu hadis ilk bakışta hilali çıplak gözle görmedikçe oruca başlanmayacağı ve bayram edilmeyeceği düşüncesini uyandırmaktadır. Ancak konuya ilişkin diğer rivayetler birlikte değerlendirildiğinde, bu ifadelerin o günün şartları içinde en uygun uygulamanın öğretilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Başka bir rivayette Hz. Peygamber (s.a.s.), “Biz ümmî bir toplumuz; hesap ve okuma yazma bilmeyiz. Şunu biliriz ki ay ya 29 ya 30 gündür.” buyurarak, kamerî aybaşlarının belirlenmesinde hesap yöntemine de işaret etmiştir.

Çıplak gözle görülsün ya da görülemesin, ay mutat hareketlerine devam etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de güneş ve ayın bir hesaba göre hareket ettiği, bunların aynı zamanda birer hesap ölçüsü kılındığı, yılların sayısını ve hesabı bilmemiz için aya menziller tayin edildiği ve ayın farklı şekillerde görülmesinin insanlar için vakit ölçüsü olduğu ifade edilmektedir.

Bu çerçevede hilali gözlemlemenin amacı, Ramazan ayının girip girmediğini belirlemektir. Bu nedenle hilali çıplak gözle görmenin dışında, bu amaca ulaştıracak başka yöntemlerden yararlanmak da mümkündür. Günümüzde ayın hareketleri teknolojik gelişmeler sayesinde ayrıntılı şekilde izlenebilmekte, astronomik hesaplamalarla kamerî ayların başlangıçları belirlenebilmektedir. Bu nedenle kamerî ayların başlangıcını hesap yöntemiyle tespit etmek meşru kabul edilmektedir.