Su-57 savaş uçağı programı fiyasko mu? Tek bir tane bile teslim edemediler

Rusya, Su-57 Felon savaş uçağını 2020’de “beşinci nesil çok rollü savaş uçağı” olarak tanıtmış ve Batı’nın F-35 programına alternatif bir platform olarak lanse etmişti. Ancak 2026 itibarıyla tablo beklentilerin oldukça gerisinde. Üstelik resmi olarak Rusya dışına bir sipariş bile teslim edilmedi.

Suciu’nun değerlendirmesine göre, Rusya’nın elinde şu anda prototipler dahil yaklaşık 32 adet Su-57 bulunuyor. Bunların yalnızca 12 ila 20 tanesi muharebeye hazır durumda. Kremlin, 2019’da 2027–2028 yıllarına kadar 76 adet operasyonel uçağa sahip olacağını duyurmuştu; ancak bu hedefin gerçekleşme ihtimali her geçen yıl azalıyor.

Rusya’nın devlete ait havacılık devi Birleşik Uçak Şirketi (UAC), Su-57 programına ilişkin son iki yılda hiçbir resmi teslimat açıklaması yapmadı. Suciu, Rusya’nın yalnızca Su-35S ve Su-34 gibi daha eski platformlardan az sayıda üretim yapabildiğini, Su-57 teslimatının ise neredeyse durma noktasına geldiğini belirtiyor.

Bu tablo, küresel karşılaştırmalarda Rusya’nın ne kadar geri kaldığını da ortaya koyuyor. ABD’li Lockheed Martin, sadece 2025 yılında 191 adet F-35 Lightning II teslim etti ve dünya genelindeki toplam F-35 sayısı 1.300’ü geçti.

Suciu, bu farkı “Bir yanda küresel operasyonel filoya sahip bir uçak, diğer yanda üretim bandında sıkışmış bir prototip serisi” sözleriyle özetliyor.

Rusya’nın yaşadığı en büyük zorluk, yüksek teknoloji içeren parçaların temininde. Batı yaptırımları, özellikle elektronik sistemler, radar bileşenleri ve kompozit malzemeler gibi alanlarda tedarik zincirini kırmış durumda. Suciu’ya göre, “Kremlin’in yıllardır ambargolar altında çalışmak zorunda kalan askeri sanayi altyapısı, beşinci nesil bir savaş uçağını sürdürülebilir biçimde üretmek için gerekli ekosisteme sahip değil.” UAC’nin üretim tesislerinde montaj kapasitesinin sınırlı olduğu, motor geliştirme sürecinin de hâlâ tamamlanamadığı biliniyor. Uçaklar hâlâ AL-41F1 motorlarıyla uçuyor; oysa Rusya’nın hedefi, daha gelişmiş Izdliye 177 (Saturn) motorlarına geçmekti.

Rusya, Su-57’nin yüksek maliyetini dengeleyebilmek için uluslararası satışlara bel bağlamış durumda. Rostec ve Rosoboronexport, uçağı “F-35’ten ucuz bir alternatif” olarak pazarlıyor. Ancak gerçekte Su-57’nin birim maliyeti 50–100 milyon dolar aralığında ve Batılı rakiplerinden anlamlı bir şekilde ucuz değil.

Bu nedenle alıcı bulmakta zorlanan Moskova, cazip teklifler sunmak zorunda kalıyor. Cezayir’in 14 adet Su-57E ihracat modeli için anlaşma imzaladığı öne sürülse de, bu teslimatların doğrulanmadığı belirtiliyor. Eğer bu bilgi doğruysa, F-35 dışında yabancı ülkeye satılan ilk beşinci nesil savaş uçağı olacak. Rusya ayrıca Hindistan’la ortak üretim ve teknoloji paylaşımı anlaşması arayışını sürdürüyor, ancak Yeni Delhi’nin ilgisi son derece düşük.

Su-57, uluslararası hava gösterilerinde büyük ilgi toplasa da bu ilgiyi satışa dönüştüremedi. Suciu, “Uçak gösterilerde harika görünüyor, ancak sahada ve pazarda gerçek bir başarı hikayesine dönüşemedi.” diyor.

Programın geleceği ise belirsiz. Suciu’ya göre Kremlin, projeyi prestij ve propaganda aracı olarak ayakta tutmaya kararlı. Ancak gerçek üretim rakamları ve operasyonel performans, “Rus havacılığının beşinci nesil seviyeye hâlâ ulaşamadığını” kanıtlıyor.

Peter Suciu, analizini şu çarpıcı ifadeyle tamamlıyor:

Su-57, Rusya’nın teknolojik iddiasının sembolü olabilir ama operasyonel bir gerçeklikten hâlâ çok uzakta. Rusya, Batı’nın beşinci nesil savaş uçaklarıyla yarışmak yerine, kendi uçaklarını bile sahaya indirebilmek için mücadele ediyor.

Suciu’ya göre mevcut üretim hızı ve tedarik sorunları göz önüne alındığında, 2027 hedefi neredeyse imkânsız.

Kremlin’in elinde hâlâ gerçek anlamda tam operasyonel bir Su-57 filosu bulunmuyor ve bu da Rus savunma sanayisi için ciddi bir prestij kaybı anlamına geliyor. Haber Kaynağı: The National Interest