Rusya’nın Starlink projesinde yörünge krizi! 16 uydu hedefe ulaşamadı

Rusya’nın bağımsız bir uydu internet altyapısı kurma hedefiyle yürüttüğü Rassvet projesinin ikinci fırlatma görevi beklentileri karşılamadı. Uydu takip verileri, son gruptaki araçların hiçbirinin Dünya’dan yaklaşık 870 kilometre yükseklikteki hedef yörüngeye yerleşemediğini ortaya koydu.

Institute for the Study of War’ın N2YO verilerine dayandırdığı değerlendirmeye göre uyduların önemli bölümü 300 ila 400 kilometre arasındaki irtifalarda bulunuyor. Bazı uyduların yükseklik kaybetmeyi sürdürdüğü, ikisinin ise atmosfere yeniden giriş aşamasına yaklaştığı belirtildi.

Planlanan yörüngenin altında kalan uyduların atmosferik sürtünmeden daha fazla etkilenmesi bekleniyor. Bu durum, araçların bulundukları irtifayı koruyabilmek için daha fazla yakıt tüketmesine ve görev sürelerinin öngörülenden erken sona ermesine yol açabilir.

Hazirandaki görev, Rassvet projesi kapsamında gerçekleştirilen ikinci toplu uydu konuşlandırması oldu. Mart ayında fırlatılan ilk 16 uydudan yalnızca 12’si hedeflenen irtifaya çıkabildi. “Object 4” olarak tanımlanan uydulardan biri de haziranda yörüngeden ayrıldı.

İlk iki görevde ortaya çıkan tablo, sistemin genişletilmesi için yalnızca yeni uyduların üretilmesinin yeterli olmayacağını gösterdi. Uyduların istenen yörüngeye güvenilir biçimde taşınması ve görev süreleri boyunca bu konumlarını koruması gerekiyor.

Uydu internet sistemlerinde kesintisiz bağlantı sağlanabilmesi için araçların belirli yörüngelerde koordineli hareket etmesi gerekiyor. Kullanıcının görüş alanından çıkan bir uydunun bağlantısını başka bir uydunun devralması, hizmetin sürekliliği açısından önem taşıyor. ISW’nin hesaplamasına göre Rusya’nın yalnızca Ukrayna üzerinde günün 24 saati kesintisiz kapsama oluşturabilmesi için yaklaşık 200 ila 300 aktif Rassvet uydusuna ihtiyacı bulunuyor. Mevcut ağın ise günde iki ayrı kapsama aralığı sağlayabildiği ve bu sürelerin 90 dakikaya kadar çıkabildiği belirtiliyor.

Rus şirketi Bureau 1440 tarafından geliştirilen Rassvet ağı için 2027’ye kadar 250 operasyonel uyduya ulaşılması planlanıyor. Uzun vadede ise 2035 yılına kadar 900 uydudan oluşan geniş bir iletişim ağı kurulması hedefleniyor. Ancak ilk iki fırlatmada yaşanan yörünge sorunları, belirlenen takvimin uygulanmasını zorlaştırabilir. Projenin geleceğinde yeni uyduların üretim hızının yanı sıra fırlatma başarısı ve araçların yörüngedeki çalışma ömrü de belirleyici olacak.

Rusya’nın projeyi hızlandırmasında, Starlink’in yetkisiz kullanımı engellemek amacıyla uyguladığı erişim ve beyaz liste kısıtlamalarının etkili olduğu değerlendiriliyor. Moskova, kontrolü kendi elinde bulunan bir uydu haberleşme altyapısı kurarak dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor. Rassvet’in tamamen işlevsel hale gelmesi için yüzlerce yeni uydunun başarılı biçimde fırlatılması, hedef yörüngelere yerleştirilmesi ve uzun süre çalışır durumda tutulması gerekiyor. İlk görevlerden alınan sonuçların 2027 ve 2035 hedeflerini nasıl etkileyeceği, sonraki fırlatmaların başarısıyla netlik kazanacak.