Rusya'dan alımı durduruldu: Çok pahalı

Çin, 2026 yılının başından itibaren Rusya’dan elektrik ithalatını tamamen durdurdu. Kommersant’a konuşan kaynaklara göre Pekin, sözleşmede öngörülen asgari yaklaşık 12 MW’lık alımı bile yapmıyor. Bunun temel nedeni, ocak ayından itibaren Rusya’dan ihraç edilen elektriğin fiyatının Çin’deki iç piyasa fiyatlarının üzerine çıkması oldu. Bu durum, alımı ekonomik açıdan anlamsız hale getirdi.

Rusya’dan Çin’e elektrik ihracatını, Uzak Doğu’daki fazla üretimi değerlendiren Inter RAO gerçekleştiriyordu. Şirket ile Çin Devlet Elektrik Şebekesi arasında 2012 yılında imzalanan sözleşme 2037’ye kadar geçerli.

Anlaşmaya göre toplamda yaklaşık 100 milyar kilovatsaat, yani yılda ortalama 4 milyar kilovatsaat elektrik ihracatı öngörülüyordu. Fiyat formülü kamuoyuna açıklanmadı ancak Uzak Doğu’daki tek tarifeli elektrik fiyatı, iletim şebekesi bedelleri ve Inter RAO’nun marjını kapsadığı belirtiliyor.

Çin’de elektrik fiyatları uzun süredir neredeyse sabit seyrediyor ve şu anda 1 MWh için yaklaşık 350 yuan seviyesinde bulunuyor. Bu tutar yaklaşık 49 dolar ya da 3 bin 900 rubleye denk geliyor. Buna karşılık Uzak Doğu’da ocak ayı itibarıyla tek tarifeli elektrik fiyatının 1 MWh başına yaklaşık 4 bin 300 ruble, yani 54 dolar düzeyine çıktığı belirtiliyor. Bu rakam, geçen yılın başına kıyasla yaklaşık yüzde 42’lik bir artış anlamına geliyor.

Inter RAO, Çin ile yapılan ihracat sözleşmesinin yürürlükte olduğunu ve Moskova’nın anlaşmayı feshetmeyi planlamadığını açıkladı. Şirkete göre Çin tarafı da sözleşmeden çıkma yönünde bir talep dile getirmedi. Ancak Uzak Doğu enerji sisteminde elektrik tüketiminin hızla arttığı, üretim açığının oluştuğu ve bunun ihracat imkanlarını daralttığı vurgulandı.

Rusya Enerji Bakanlığı ise Çin’den talep gelmesi ve karşılıklı olarak avantajlı koşulların oluşması halinde elektrik ihracatının yeniden başlayabileceğini belirtti. Analistler, Çin’in kurulu elektrik kapasitesinin Uzak Doğu Rusya’ya kıyasla yaklaşık 100 kat daha büyük olduğunu ve bu nedenle söz konusu hacimlerin Çin enerji dengesi açısından kolaylıkla ikame edilebildiğini ifade ediyor.