Onlarca kişi dava açtı! Zayıflama iğnesi oldular, görme sorunu yaşamaya başladılar

Kilo verme ve diyabet tedavisinde son yılların en çok konuşulan ilaçlar şimdi de göz sağlığı tartışmasının merkezinde. ABD’de yüzlerce kullanıcı, tedavinin ardından ani görme kaybı yaşadıklarını öne sürerek Novo Nordisk ve Eli Lilly’ye karşı hukuki süreç başlattı. Tartışmanın odağında ise görme sinirine giden kan akışının aniden azalmasıyla ortaya çıkan NAION bulunuyor.

Davacıların iddiası, GLP-1 grubundaki ilaçların NAION riskini artırabileceği yönünde. Ancak bugüne kadar yayımlanan çalışmalar kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymuş değil. Bunun en önemli nedenlerinden biri, bu ilaçları kullanan kişilerin önemli bölümünde diyabet ve obezite gibi NAION riskini zaten yükseltebilen sağlık sorunlarının bulunması.

Semaglutide üzerine yapılan araştırmalar tartışmayı güçlendiren sonuçlar ortaya koydu. 2025’te 37 milyon yetişkinin verilerinin incelendiği çalışmada, semaglutide kullanan kişilerde başka bir diyabet ilacı grubuna kıyasla NAION riskinde sınırlı bir artış görüldü. 2024’te yapılan başka bir araştırmada ise tip 2 diyabet hastalarında göreceli riskin yaklaşık dört kat yükseldiği bildirildi. Buna rağmen hastalığın gerçek görülme oranının oldukça düşük kaldığı vurgulandı. Araştırmacılar her iki çalışmanın da gözlemsel olduğuna ve ilacın doğrudan sorumlu tutulamayacağına dikkat çekti.

Düzenleyici kurumların yaklaşımı da aynı değil. ABD Gıda ve İlaç Dairesi olası bağlantıya ilişkin verileri inceliyor ancak şu ana kadar semaglutide içeren ilaçlar için NAION konusunda resmi bir güvenlik uyarısı yayımlamadı. Avrupa İlaç Ajansı ise eldeki verilerin olası bir ilişkiyi desteklediği sonucuna vararak NAION’un semaglutide ürün bilgilerinde “çok nadir” görülebilecek bir yan etki olarak belirtilmesini önerdi.

Ozempic ve Wegovy’nin üreticisi Novo Nordisk, davalarda dile getirilen iddiaları reddediyor ve kendi araştırmalarında risk artışı görülmediğini savunuyor. Mounjaro ve Zepbound’un üreticisi Eli Lilly de mevcut bilimsel verilerin GLP-1 ilaçlarının NAION’a neden olduğunu göstermediğini belirtiyor.

NAION nedir?

NAION genellikle tek gözde aniden başlayan ve ağrıya yol açmayan görme kaybıyla kendini gösteriyor. Görmede bulanıklık, çevresel görüşün azalması ve renklerin daha soluk algılanması da görülebiliyor. Belirtilerin bazı hastalarda sabah uyandıktan hemen sonra başladığı biliniyor. Hastalığın en önemli yönlerinden biri ise görme sinirinde oluşan hasarı tamamen geri çevirebilen kanıtlanmış bir tedavinin bulunmaması.

Kimlerde risk daha yüksek? İleri yaş, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, uyku apnesi ve sigara kullanımı NAION açısından bilinen risk faktörleri arasında. Göz sinirinin anatomik olarak daha sıkışık olduğu bazı kişilerde de riskin daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, ortaya çıkan tartışmanın reçeteli GLP-1 ilaçlarının kendi kendine bırakılması anlamına gelmemesi gerektiğini vurguluyor. Diyabet ve obezite tedavisinde sağlanan faydaların birçok hasta için olası risklerden daha yüksek olabileceği belirtilirken, ani görme kaybı ya da belirgin görme değişikliği yaşayan kişilerin gecikmeden göz hekimine başvurması öneriliyor.