O sorun tarihe karışacak: Saat sisteminde devrim gibi değişiklik

1955 yılında sezyum atom saatlerinin icat edilmesiyle birlikte zaman ölçümü, saniyenin milyonda biri kadar bile şaşmayan kusursuz bir yapıya kavuştu. Ancak okyanus akıntıları, erimiş çekirdek ve doğal kuvvetler nedeniyle Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı sürekli değişiyor. Tarihsel olarak yavaşlayan gezegenimiz, son on yılda beklenmedik bir şekilde hızlanmaya başladı. Zamanın kusursuz akışını sağlayan atom saatleri ile Dünya'nın yavaşlayan ya da hızlanan gerçek zamanı arasındaki fark açıldığında, saatlere fazladan 1 saniye ekleniyor ya da çıkarılıyordu.

TEKNOLOJİK KRİZLERİN ÖNÜNE GEÇİLECEK Geçmişte uygulanan bu ekstra bir saniyeler, dakikaların 61 saniye sürmesine yol açarak Reddit ve LinkedIn gibi dev platformların çökmesine, uçuşların gecikmesine ve küresel iletişim ağlarının kilitlenmesine neden olmuştu. Uzmanlar, Dünya'nın hızlanmasıyla birlikte hiç test edilmemiş olan "eksik saniye" uygulama riskinin doğmasının teknolojik sistemlerde daha büyük felaketlere yol açabileceğini belirtti. Versailles'daki konferansta alınan yeni kararla birlikte, saatler artık her dakika oynatılmayacak ve evrensel saat ile gerçek zaman arasındaki fark bir saate ulaşana kadar müdahale edilmeyecek.

BU DEĞİŞİM GÜNLÜK HAYATIMIZI ETKİLEYECEK Mİ? Uluslararası mercilerin aldığı bu köklü karar küresel saat sistemini kökten değiştirse de, sokaktaki insanı ya da günlük rutinleri doğrudan etkilemeyecek. Yarın sabah uyandığınızda akıllı telefonunuzun, kol saatinizin veya bilgisayarınızın saati kendiliğinden değişmiş olmayacak; işe, okula veya randevularınıza geç ya da erken kalma gibi bir durum yaşamayacaksınız. Çünkü bu düzenleme, akışını saniyenin milyonda biri şaşmadan sürdüren atom saatlerinin kendi mekanizmasını değil, bu devasa sistemin arka planında internet altyapılarını, küresel borsaları, uydu iletişimini ve hava yolu ağlarını korumak için yapılan teknik zaman ayarlamalarını ilgilendiriyor. Dolayısıyla milyarlarca insan için zaman akmaya devam ederken, asıl devrim sadece görünmeyen dijital dünyada gerçekleşmiş olacak.

TÜRKİYE'DE DE KALDIRILACAK Ölçüm standartlarını belirleyen Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi 69 ülke (Türkiye dahil) artık saniyenin kaldırılması için oylama yapılacak. Kabul edilmesi halinde karar Mayıs 2027’de yürürlüğe girecek.

2022’deki son toplantıda artık saniyenin 2035’e kadar kademeli olarak kaldırılması kabul edilmişti. Oylamayla bu zaman öne çekilecek. Resmi zaman ölçümü Dünya’nın dönüşünden bağımsız hale gelecek. Saatlere bir daha saniye eklenmeyecek. Öneri, atom zamanıyla astronomik zaman arasındaki maksimum farkın bir saati aşmamasını tavsiye ediyor.