Milyonluk Temizlik ‘Çöp’ Olmasın

Van Gölü’nde 2021’de başlatılan dev dip çamuru temizliği sürerken, göle dökülen derelerden taşınan atıklar projenin geleceğini tehdit ediyor. Kirliliğin kaynağında önlenmemesi halinde milyonlarca liralık yatırımın riske girmesi tehlike altında.

Van Gölü’nde Dip Çamuru Mesaisi Sürerken Dereler Kirlilik Taşıyor! Türkiye’nin doğa mirası Van Gölü’nde 2021 yılında başlatılan devasa dip çamuru temizliği tüm hızıyla devam ediyor.

Ancak uzmanlar uyarıyor: Akköprü ve Balık Bendi gibi stratejik derelerdeki kirlilik engellenmezse, harcanan milyonlarca lira ve verilen emekler boşa gidebilir.

Van Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Temmuz 2021’de başlatılan “Dip Çamuru Temizliği” projesi, göl ekosistemini kurtarmak adına yürütülen en kapsamlı çevre hamlelerinden biri.

Yaklaşık 14 kilometrelik sahil bandını kapsayan çalışmalarda bugüne kadar 1 milyon 970 bin metreküp balçık gölden arındırıldı. Toplamda 2 milyon 700 bin metreküp çamurun çıkarılmasının hedeflendiği proje, Van Gölü’nün adeta yeniden nefes almasını sağlıyor.

Bugüne kadar maliyeti 200 milyon TL’yi aşan bu devasa bütçeli temizlik çalışması, büyük oranda yerel yönetim ve bakanlık hibeleriyle finanse ediliyor. Günlük ortalama 350–400 metreküp kapasiteyle devam eden hummalı çalışmaya rağmen, gölü besleyen ana damarlarda yaşanan kirlilik projenin başarısını tehdit ediyor.

Çevrecilerin ve bölge halkının en büyük endişesi; Akköprü Deresi ve Balık Bendi Deresi üzerinden göle taşınan atıklar. Geçmişte bu dere ağızlarında bulunan ve çöplerin göle ulaşmasını engelleyen "çöp tutucu bariyerlerin" kaldırılmış olması, kirliliğin doğrudan Van Gölü’ne akmasına neden oluyor. Özellikle ilkbahar aylarında karların erimesiyle birlikte plastik atıklar ve evsel çöpler, temizlenen bölgeleri yeniden istila ediyor.

Özellikle Akköprü Deresi’nin İskele güzergâhında göle döküldüğü noktada durum alarm veriyor. Sahil şeridinde biriken çöp yığınları, hem kötü kokuya hem de ciddi bir çevre kirliliğine neden oluyor.

Bölge sakinleri, belediyenin zaman zaman temizlik yaptığını ancak sorunun kaynağı olan dere yataklarında kalıcı önlem alınmadığı sürece bu kirlilik döngüsünün kırılmayacağını ifade ediyor.

Kirlilik sadece görsel bir sorun değil, aynı zamanda biyolojik bir yıkım tehdidi. Dünyada sadece Van Gölü havzasında yaşayan endemik İnci Kefali, üreme dönemi olan Nisan-Haziran ayları arasında yumurta bırakmak için bu derelere göç ediyor. Dere yataklarındaki plastik ve evsel atıklar, balıkların yumurtlama alanlarını tahrip ederek popülasyonun geleceğini tehlikeye atıyor.

#10

Vanlıların "Van Denizi" olarak adlandırdığı bu eşsiz değerin korunması için vatandaşlar şu adımların acilen atılmasını bekliyor: Akköprü ve Balık Bendi derelerine çöp bariyerleri derhal yeniden kurulmalı.

#11