Macron, Türkiye ile ittifak arayışında! Avrupa güvenliği için ABD'den umudunu kesti

Fransa, değişen Avrupa güvenlik ortamında Türkiye ile ittifak arayışına girdi. Paris ve Ankara arasındaki yakınlaşma, ABD'nin Avrupa'dan çekilmesiyle oluşan yeni denge etrafında şekilleniyor. Savunma sanayiinde olası işbirliği ve SAMP/T hava savunma sistemleri satışı, ilişkilerde yeni bir sayfa açılacağı iddiasını gündeme getirdi. Macron'un, Türkiye'nin SAMP/T konusundaki taleplerinin karşılanması için çalışma yürütülmesi talimatı verdiği öne sürüldü.

Suriye, Ermenistan ve Doğu Akdeniz konularındaki anlaşmazlıklarla geçen huzursuzluk döneminin ardından Fransa'nın Türkiye ile yeni bir sayfa açmak istediği iddia edildi. Fransız kaynaklar, Paris'in Avrupa güvenliğinin geleceğinde Türkiye'yi temel direklerden biri olarak gördüğünü ifade etti. İki ülke arasında Suriye, Lübnan ve İran gibi bölgesel konularda artan görüş birliği, uzun süredir devam eden gerginliklerin aşılmasına zemin hazırladı. Kaynaklar, Fransa öncülüğünde oluşturulan ve İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kıtayı kapsayan ilk NATO dışı askeri örgüt olan Gönüllüler Koalisyonu'nun yanı sıra Türkiye ile ortaklığın önümüzdeki yıllarda önemli olacağını belirtti.

UKRAYNA EKSENİNDE YAŞANAN DÖNÜŞÜM Middle East Eye'a (MEE) konuşan eski Fransız Büyükelçi Gerard Araud, Fransa'da birçok kişinin Türkiye'nin Ukrayna savaşını başından beri nasıl yönettiğinden etkilendiğini belirtti. Türkiye'nin neredeyse hiç kimseyi karşısına almadan aynı zamanda etkili bir şekilde Kiev'in yanında yer aldığını vurgulayan Araud, Türkiye'nin son 20 yılda yeniden büyük bir güç olarak ortaya çıktığını ifade etti. Araud'a göre asıl soru, bu yenilenen jeopolitik gücün bölgesel güvenlikte nasıl bir rol oynayacağı.

BÖLGESEL KONULARDA ORTAK PAYDALAR Araud, iki ülkenin artık birçok ortak çıkarı bulunduğunu söyledi. Suriye'de hem Türkiye hem de Fransa, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'ya destek verirken, Lübnan'da her iki ülke de güçlü bir merkezi devlet istiyor ve İsrail'in eylemlerine karşı çıkıyor. Ankara ve Paris, İran konusunda ise barışçıl bir çözümü destekliyor. Fransız bürokrasisine aşina bir kaynak, İsrail'in Fransa'nın Lübnan'da ve bölgede bulunmasını istemediğini kaydetti. İsrail'in Türkiye'ye karşı daha saldırgan bir tavır sergilemesi, Lübnan konusunda Paris ile bir dizi krize yol açıyor. Bu durum, Türkiye ve Fransa'yı bölgesel istikrar konusunda daha yakın işbirliğine iten faktörler arasında yer alıyor. İsraili ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan'daki işgalini sürdürüyor. Türkiye ve Fransa, işgalci güçlerin Lübnan'ın egemenlik haklarını ihlal eden eylemlerini sonlandırmasını talep ediyor.

TÜRKİYE İSTEDİ, MACRON TALİMATI VERDİ Savunma sektöründe olası bir Fransız-Türk ortaklığı da gündemde. Savunma Bakanı Yaşar Güler geçen hafta, Ankara'nın Fransız-İtalyan konsorsiyumu tarafından üretilen SAMP/T hava savunma sistemlerini satın almakla ilgilendiğini açıkladı. Paris, son yıllarda siyasi gerilimler ve Ankara'nın ortak üretim talepleri nedeniyle bu satışı geciktirmişti. Intelligence Online'ın mayıs ayındaki haberine göre Macron, önümüzdeki hafta Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi öncesinde Türkiye'nin ortak üretim taleplerini karşılamanın yollarını belirlemek için SAMP/T projesinin gözden geçirilmesi talimatını verdi. Fransız Silahlı Kuvvetleri Bakanı Vekili Alice Rufo'nun Ankara'yı ziyaret ederek üst düzey savunma yetkilileriyle görüşmeler yapması, zirve sırasında bir anlaşmaya varılma olasılığını artırdı.

İŞ DÜNYASINDA SOMUT ADIMLAR Arka planda şirketler zaten birlikte çalışmaya başlamış durumda. Fransa'nın önde gelen savunma firmalarından Safran, Türkiye'nin insansız hava aracı üreticisi Baykar ile "hem insansız hava araçları hem de havadan yere görevler için optronik sensörleri, navigasyon sistemlerini ve güdümlü silah yeteneklerini birleştiren entegre çözümler geliştirmek" amacıyla stratejik bir ortaklık anlaşması imzaladı. Bu anlaşma sonucunda Baykar'ın TB2 insansız hava araçları, Safran'ın Euroflir elektro-optik sistemiyle donatılacak. Fransız hükümetinin düşünce yapısına aşina olan ikinci bir kişi, Paris'in insansız hava araçları ve helikopterleri içeren ortaklıklar konusunda diyaloğu genişletmeyi düşündüğünü söyledi. Türk firmaları son yıllarda güçlü birer oyuncu haline gelirken, Ankara'nın savunma ihracatı geçen yıl 10 milyar dolara ulaştı. Türkiye artık NATO müttefikleri de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ülkelere savaş gemileri, insansız hava araçları ve mühimmat satıyor.

AVRUPA SAVUNMA SANAYİİNDE TÜRKİYE'NİN AVANTAJI Araud, Avrupa'nın savunma sanayisinde sorunlar olduğunu belirterek, Fransız ve Alman şirketleri arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle 114 milyar dolarlık Geleceğin Savaş Uçağı Sistemi programının çöktüğünü hatırlattı. Araud, "Türkler bu alanda oldukça başarılı oldular" diyerek, Türk silahlarının daha ucuz ve daha sağlam olduğunu vurguladı. Ukrayna Savaşı'nın, Türk silahlarının avantaja sahip olabileceğini gösterdiğini belirten Araud, "Yarının savaşı, çok sayıda, hem de çok sayıda, ucuz silah üretebilmeyi gerektirecek" ifadelerini kullandı.

DOĞU AKDENİZ VE YUNANİSTAN DENGESİ Fransa ile Yunanistan arasındaki savunma anlaşması, ilişkilerdeki bir diğer önemli faktörü oluşturuyor. Macron, 2026 başlarında Atina'ya yaptığı ziyarette, Fransa'nın Yunanistan'ın egemenliğini savunmaya kararlı olduğunu kaydetti. Araud, Macron'un Yunanistan'ı açıkça kayırdığını vurgulayarak, üst düzey Fransız yetkililerin Paris'in Türkiye ile ilişkilerini geliştirmesi gerektiği konusunda hemfikir olduğunu söyledi.

SİYASİ BELİRSİZLİKLER Macron'un gelecek yıl nisan ayında görevden ayrılacak olması ve potansiyel haleflerinin farklı bir politika izleyebilecek olması, ilişkilerdeki belirsizlikleri artırıyor. Özellikle Fransız sağcı lider Marine Le Pen ya da onun himayesindeki Jordan Bardella'nın olası seçim başarısı, mevcut politikaların değişmesine yol açabilir. Araud, Avrupa'nın yakın zamanda Rusya'nın baskısıyla karşı karşıya kalacağını ve bu denklemde Türkiye'nin kritik önemde bir ülke olduğunu belirterek, "ABD'liler hepimizi terk ediyor. 2028'de (ABD'de) kim seçilirse seçilsin, ABD ile eskisi gibi iş yapmaya geri dönmeyeceğiz" dedi.