Gökyüzü alev aldı! Polonya semalarında masalsı gece

Polonya’nın Rudno kentinde gökyüzüne yansıyan kuzey ışıkları, gecenin karanlığına adeta başka bir dünyanın renklerini taşıdı. “Aurora borealis” olarak adlandırılan bu etkileyici doğa olayı, özellikle kuzey enlemlerde görülen ve kısa süreliğine bile izlendiğinde unutulması zor görüntüler bırakan bir ışıma olarak biliniyor. Gökyüzünde beliren yeşilimsi parıltılar, yer yer kırmızı tonlarla birleşirken, ortaya çıkan tablo Rudno’da gecenin en dikkat çeken anlarından biri oldu.

Kuzey ışıkları nasıl oluşuyor? Kutup ışıkları, Dünya’nın manyetik alanı ile Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu ortaya çıkıyor. Bu doğal ışıma hem Kuzey Kutbu çevresinde hem de Güney Kutbu çevresinde görülebiliyor. Kuzey enlemlerinde ortaya çıkan görüntü “aurora borealis” yani kuzey ışıkları olarak bilinirken, güneyde oluşan benzer olay “aurora australis” adıyla anılıyor.

Kuzey ışıkları genellikle geceleri gözlemleniyor ve ağırlıklı olarak iyonosferde meydana geliyor. Bu doğa olayının en yaygın görüldüğü bölge 60 ile 72 derece kuzey ve güney enlemleri arasında yer alıyor. Bu sınır, kutup dairelerinin içine denk geliyor. Aurora borealis’in görülme ihtimali, kuzey manyetik kutbuna yaklaştıkça artıyor.

Gökyüzündeki renkler neden değişiyor? Auroralarda görülen renkler, atmosferdeki atomların enerji değişimine bağlı olarak ortaya çıkıyor. Oksijenin oluşturduğu ışımalar çoğunlukla yeşil ve kırmızı tonlarda görülürken, nitrojenin etkisi mavi ya da kırmızı olarak kendini gösterebiliyor.

Yüksekliğe göre çarpışmaların sıklığı değiştiği için, renk geçişleri de auroranın en dikkat çekici özelliklerinden biri haline geliyor. Bu yüzden bazı geceler gökyüzü yeşilimsi bir parlaklıkla aydınlanırken, bazen de ufukta soluk kırmızı bir ışık fark edilebiliyor.

Aurora olayları yalnızca yeryüzüne özgü değil. Benzer ışımalara farklı gezegenlerde de rastlanabildiği belirtiliyor. Manyetik alanın güçlü olduğu yerlerde ve karanlık sürenin daha uzun olduğu bölgelerde auroraların daha görünür hale geldiği ifade ediliyor.