Erhan Afyoncu 'Türkiye için savaştan bile büyük tehdit' diyerek uyardı: Tarih sahnesinden silinebiliriz

Milli Savunma Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu, Türkiye’deki nüfus azalışı ve yaşlanma tehlikesine karşı çok ciddi uyarılarda bulundu.

Nüfusun kendini yenileyememesinin Türk milleti için savaştan bile daha büyük bir tehdit olduğunu belirten Afyoncu, bu durumun ülkenin geleceğini doğrudan tehlikeye attığını vurguladı.

Sabah'taki köşesinde 'savaştan bile tehlikeli bir durum' diyen fFyoncu şunları söyledi:

Türkiye nüfus meselesinde dönülemez bir kâbusa doğru gidiyor. Nüfus artış hızımız durma noktasına geldi. 1935'te yıllık nüfus artış hızımız binde 21.1, 1950'de 21.7, 1955'te 27.8, 1960'ta 28.5, 1970'te 25.2, 1985'te 24.8, 1990'da 21.7, 2000'de 18.2, 2010'da 15.8 oldu. Yıllık nüfus artış hızımız 2020'de binde 5.5, 2024'te ise 3.4'e kadar geriledi. 1960'ta yıllık yüzde 2.85 oranında artan nüfusumuz, 2025'te sadece BİNDE 5 arttı. Yani artık nüfusumuz azalmaya başlıyor.

Türkiye'nin doğurganlık hızının 2025'te 1.42'ye inmesi nüfusumuzun yaşlanmasının çok hızlandığına işaret ediyor. 1970'lerde Avrupa Birliği ve OECD ülkelerinde doğurganlık hızı 2-3 çocuk civarındayken, Türkiye'nin doğurganlık hızı 5 çocuğun üzerindeydi. 2000'de Türkiye'nin doğurganlık hızı 2.49, OECD ülkelerinin ortalaması 1.83, Avrupa Birliği ortalaması ise 1.44'tü. Bu yıllarda Türkiye çok iyi durumdaydı. Genç ve artan nüfusuyla öne çıkıyordu. Doğurganlık hızımız ilk defa 2017'de 2.08'e düşerek nüfusun yenilenme düzeyi olan 2.1'in altına indi. 2023'te Avrupa Birliği ülkelerinin doğurganlık hızı ortalaması 1.39'a, Türkiye'ninki ise 1.51'e düştü. 2025'te ise doğurganlık hızımız 1.42'ye kadar düştü.

Bir ülkenin dinamik olabilmesi için 15 yaş altı nüfusun toplam nüfusa oranı en az yüzde 30 olmalıdır. Yaşlı nüfusun da toplam nüfusun yüzde 15'ini aşmaması gerekir. Şu anda 0-14 yaş nüfusumuz yüzde 20'ye düşerken yaşlı nüfusumuz ise toplam nüfusun yüzde 11'ine yükselmiştir. 2035'te 0-14 yaş nüfusumuz yüzde 15'e düşerken, yaşlı nüfusumuz da yüzde 15'e yükselecektir. Doğurganlık hızımızın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2.1'in altına inmesi nüfusumuzun yaşlanma eğilimine girdiğini gösteriyor. Nüfusumuzun kendini yenileyememesi ciddi bir risktir. Gerçek bir beka sorunudur. Bu birçoğumuzun fark edemediği, Türkler için savaştan bile daha önemli bir tehdittir.

Genç nüfusuyla övünen ülkemiz, Avrupa'nın yaşlı ülkeleri arasına doğru hızla gidiyor. Türkiye'nin genç nüfusu (15-24 yaş) 45 yıldır sürekli düşüyor. 1980'de toplam nüfusumuzun içinde yüzde 20.2 olan genç nüfusumuzun oranı 2024'te yüzde 14.9'a düştü. Doğurganlık hızımız bu şekilde düşmeye devam ederse 2050 yılına gelindiğinde genç nüfus oranımız yüzde 10'un altına düşecek. Bu felaket ötesi bir durum. Acilen önlemleri artırıp yeni çözüm yolları bulmamız lazım. Yaşlı nüfusumuzun ağırlıkta olacağı, işgücü sıkıntısının artacağı bir nüfus yapısına doğru son hızla gidiyoruz. Başta tarım olmak üzere birçok alanda ihtiyacımız kadar çalışacak işgücü üretemeyeceğiz.

Türkiye hızla yaşlanmakta, doğurganlık hızı ve çalışan nüfus azalmaktadır. Bu durum Türkiye'nin askeri kapasitesini (yurtdışı operasyonlar ve geniş sınırlarımızın savunması) zayıflatacak, azalan genç işgücü, askeri personel sayısını ve artan savunma harcamalarını sürdürme yeteneğini zayıflatacaktır. Sosyal güvenlik yükünün büyümesini ve bütçe baskısını artıracaktır. Türkiye'nin demografik darboğazı, artan iş gücü ihtiyacını göçle çözme yoluna gidecektir. Ancak bunun acilen planlanması lazım. Planlanmadığı takdirde doğal olarak gelişecek göç, sosyal problemlere sebep olacaktır. Doğurganlık hızının azalması devam ederse bu Türkiye'nin bölgesel liderliğini engelleyecek, zamanla devletimizin dünyadaki etkisinin azalmasına yol açacaktır. Nüfusun düşmesinin sebeplerinden biri de aile kurmanın azalmasıdır. Türklerde ilk sosyal birlik olan aile, bütün Türk sosyal bünyesinin çekirdeği durumunda idi. Türklerin, çok geniş coğrafyalara yayılmalarına rağmen bugün yaklaşık 250 milyonluk bir nüfusla Türk kimliğini devam ettirmelerinin sebebi de ailedir. Aile yapımız korunmadığı takdirde Türk kimliğinin var olması da zora girecektir.

Nüfus ve aile konusunda tehlike kapıyı çalmıyor, kırıyor. Hâlâ tehlikenin farkında değiliz. Çok acil tedbirler alıp uygulamaya sokmazsak 2100'de Türkiye'nin nüfusu 25 milyona kadar düşerken, yaşlı nüfusumuzun toplam nüfusumuzun yarısına yükselme ihtimali fazladır. Nüfusumuzun azalmasını ve yaşlanmasını engelleyemezsek Anadolu'nun yaşlı milletlerinden biri olarak tarih sahnesinden çekiliriz.