Dünya şokta: Türkiye'ye verilmeyen uçakların gizli parçaları ele geçirildi

ABD savunma sanayisinde askeri malzemelerin ticari kargo şirketleriyle taşınması yeniden tartışma konusu oldu. Mayıs 2026’da gerçekleşen olayda, Lockheed Martin için Avustralya’dan ABD’ye gönderilen F-35 bileşenlerinin yasaklı bir güzergâha yönlendirildiği ortaya çıktı.

Sevkiyat kapsamında F-35 savaş uçağına ait kokpit kanopisi ve silah bölmesi kapağı, inceleme, olası onarım veya imha işlemleri için Avustralya’dan ABD’ye gönderilecekti. Parçaların Güney Kore ve Tayvan üzerinden San Francisco’ya ulaştırılması planlanıyordu. Ancak gönderinin Avustralya’dan gecikmeli ayrılmasının ardından UPS çalışanı, teslimatı hızlandırmak amacıyla yükü Hong Kong bağlantılı başka bir uçağa yönlendirdi.

İddiaya göre UPS çalışanı, lojistik şirketi DSV’nin gönderinin Hong Kong üzerinden taşınmaması gerektiğini bildiren e-postasını gözden kaçırdı. Söz konusu uyarı, ABD’nin hassas askeri teknolojilerin ihracatını düzenleyen Uluslararası Silah Ticareti Düzenlemeleri (ITAR) kapsamında yapılmıştı.

Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilerin aktardığına göre Çinli yetkililer, Hong Kong’a ulaşan parçaları teslim aldı. ABD Savunma Bakanlığının iade taleplerine rağmen bileşenlerin henüz geri verilmediği belirtiliyor. Çin yönetimi ise olaydan haberdar olduğu yönündeki iddiaları reddediyor. Olayın kamuoyuna yansıması, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in eylül ayı sonunda Washington’a gerçekleştirdiği resmi ziyaretin hemen öncesine denk geldi.

Dünyanın en gelişmiş savaş uçaklarından biri olarak kabul edilen F-35, ABD tarihinin en yüksek maliyetli savunma geliştirme programı kapsamında üretildi. Çin’e ulaştığı belirtilen kokpit kanopisi ve silah bölmesi kapağının radar sinyallerini soğuran özel malzemelerle kaplandığı ifade ediliyor. Bu teknoloji, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran özellikleri arasında bulunuyor.

Pentagon ve üretici Lockheed Martin, parçaların kullanılamaz durumda olduğunu ve teknolojik açıdan incelenmelerinin düşük risk taşıdığını açıkladı. Ancak ABD Sayıştay Kurumunda F-35 tedarik zincirini takip eden Diana Maurer, özellikle kokpit kanopisinde önemli teknolojiler bulunduğuna dikkat çekti. Maurer, Çin’in parçaları inceleyerek ABD’nin radar görünürlüğünü azaltan teknolojileri hakkında bilgi edinmeye çalışabileceğini değerlendirdi.