Dünya adım adım çöle dönüyor! Bilim insanları tarih verdi

Küresel sıcaklıklardaki artışın devam etmesi, dünyanın coğrafi görünümünü de değiştirebilir. Bilim insanlarının yaptığı yeni araştırmaya göre kurak ve çölleşmeye açık bölgeler önümüzdeki yıllarda milyonlarca kilometrekare genişleyebilir. Environmental Research Letters dergisinde yayımlanan çalışmada, farklı sera gazı emisyon senaryoları altında dünyanın 21. yüzyılın sonundaki kuraklık tablosu hesaplandı. KARA YÜZEYİNİN YÜZDE 40'INDAN FAZLASI Araştırmanın sonuçlarına göre kurak alanların 2071-2100 döneminde, sera gazı emisyonlarının seyrine bağlı olarak dünya kara yüzeyinin yüzde 39,31 ila yüzde 40,28'ini kaplaması bekleniyor. Çin Ormancılık Akademisi öncülüğündeki araştırma ekibi, söz konusu genişlemenin yalnızca daha az yağış anlamına gelmediğine dikkat çekti. Kurak alanların büyümesinin su kıtlığı, çölleşme ve ekosistemlerdeki bozulmayı daha ağır hale getirebileceği belirtildi.

KURAKLIK ŞİMDİDEN DÜNYANIN YÜZDE 38'İNİ AŞTI Bilim insanları araştırmada 1960-2023 dönemine ait meteorolojik verileri güncel iklim modelleriyle birlikte değerlendirdi. Antarktika dışarıda bırakıldığında, 1994-2023 yılları arasında kurak alanların dünya kara yüzeyinin yüzde 38,58'ini kapladığı hesaplandı. Bu alanların yüzde 14,72'si yarı kurak, yüzde 11,24'ü kurak, yüzde 6,35'i kuru yarı nemli ve yüzde 6,27'si aşırı kurak bölgelerden oluşuyor.

CEZAYİR BÜYÜKLÜĞÜNDE YENİ KURAK BÖLGE Araştırmanın en yüksek tahmini gerçekleşirse yüzyılın sonuna kadar mevcut kurak alanlara yaklaşık 2,37 milyon kilometrekare daha eklenecek. Bu büyüklük neredeyse Cezayir'in yüz ölçümüne eşit. Aynı alan Avustralya'nın yaklaşık yüzde 30'una karşılık geliyor. Bilim insanları, genişlemenin özellikle aşırı kurak bölgelerde yoğunlaşmasını bekliyor. EN BÜYÜK DEĞİŞİM AVUSTRALYA'DA Araştırmaya göre kuraklaşmanın coğrafi etkisi dünyanın her bölgesinde aynı olmayacak. Bu yüzyılda en belirgin değişimin Avustralya'da görülmesi beklenirken, ülkeyi Brezilya'nın takip edeceği öngörülüyor. Afrika'nın bazı kesimlerinde de kurak alanların ciddi ölçüde genişleyebileceği hesaplanıyor.

KARBONDİOKSİTİN BEKLENMEDİK ETKİSİ Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri de atmosferde artan karbondioksitin bitkiler üzerindeki etkisi oldu. Yüksek karbondioksit seviyelerinde bitki yapraklarındaki gözeneklerin kısmen kapanması, bitkilerin terleme yoluyla kaybettiği su miktarını azaltabiliyor. Araştırmacılara göre bu mekanizma, kurak alanların genişlemesini belirli ölçüde yavaşlatabilir. Bu etkinin önceki bazı çalışmalarda yeterince hesaba katılmamasının, gelecekteki kurak alan büyüklüğüne ilişkin tahminlerin daha yüksek çıkmasına yol açmış olabileceği değerlendiriliyor.