Dikkat çeken iddia: Trump, İran’la ateşkes süresini neden uzattı? Harekete geçmeye can atıyor...

İran’a karşı yürüttüğü saldırı savaşında iki haftalık ateşkesin sona ermesine sadece birkaç saat kala harekete geçen ABD Başkanı Donald Trump, savaştaki bu aranın süresiz olarak uzatıldığını duyurdu.

Trump, sosyal medyada yaptığı açıklamada şunları söyledi: İran hükümetinin ciddi şekilde bölünmüş olduğu gerçeğine dayanarak -ki bu beklenmedik bir durum değil- ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile Başbakan Şehbaz Şerif’in talebi üzerine; [ülkenin] liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran’a yönelik saldırımızın askıya alınması istendi. Bu nedenle, ordumuza ablukayı sürdürme ve diğer tüm açılardan hazır ve muktedir durumda kalma talimatı verdim. Bu doğrultuda, onlar [İranlılar] tekliflerini sunana ve görüşmeler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım.

Trump, uzatmanın müzakereler için zaman kazanmak amacıyla yapıldığını iddia etti. İranlı yetkililer ise bu aranın, Ayetullah Ali Hamaney ile düzinelerce üst düzey danışmanı ve aile üyesinin hayatını kaybettiği 28 Şubat saldırılarının bir benzeri olarak, ABD’nin rejimi devirme yönündeki ikinci bir girişimine paravan olabileceği uyarısında bulundu. Bu karar, Beyaz Saray’ın ani bir tavır değişikliği anlamına geliyor. Trump, Salı günü boyunca sosyal medyada ateşkesin uzatılmayacağını, ABD’nin İran’a yönelik bombardımanının salı gecesi yeniden başlayacağını ve ABD ordusunun “harekete geçmeye can attığını” iddia eden açıklamalar yayınlamıştı. Ateşkesin uzatılmasına, uluslararası hukuka tamamen aykırı bir şekilde uygulanan, İran’a veya İran’dan yapılan deniz taşımacılığına yönelik ABD deniz ablukasının devam etmesi eşlik edecek. En son korsanlık eyleminde, ABD Deniz Piyadeleri salı günü Güneydoğu Asya açıklarındaki uluslararası sularda bir İran petrol tankerini ele geçirdi. Trump, ateşkesin “tekliflerini sunana ve görüşmeler bir şekilde sonuçlanana kadar” devam edeceğini ilan ederken, ateşkes öncesinde yaptığı, İran’daki her köprüyü ve elektrik santralini bombalamakla, hatta İran’ı bir medeniyet olarak yok etmekle tehdit ettiği soykırımcı açıklamalarını da hatırlatıyordu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin yeniden başlatılması amacıyla salı günü Pakistan’a gitmeye hazırlanıyordu. Tüm başlıklarda tam bir teslimiyeti ve ABD’nin yarı-sömürgesi haline getirilmesini içeren talepleri İran’ın reddetmesi üzerine ilk görüşmeler sadece bir gün sürmüştü. Bu talepler arasında, geçen yaz ABD-İsrail ortak bombardıman harekatı sırasında büyük ölçüde yer altına gömülmüş olan İran’ın nükleer yakıt stokunun doğrudan ABD kontrolü altına alınması da yer alıyordu.

Ancak İranlı yetkililer, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasını kaldırana kadar Pakistan’da müzakereleri yeniden başlatmaya hazır olmadıklarını açıkça belirtmişlerdi. Trump’ın, Pakistan’ın talebi üzerine ateşkesi tek taraflı olarak uzattığı iddiası, hem Tahran’ın uyardığı gibi İran liderliğine yönelik yeni bir kapsamlı hava saldırısı için olası hazırlıkları hem de ABD’nin gelişmiş silah stoklarını yeniden oluşturma ihtiyacını gizlemeye yönelik bariz bir yalandır. CNN’in Salı günü yayınladığı bir habere göre: Uzmanlara ve Savunma Bakanlığı’nın son dönemdeki stok değerlendirmelerine vakıf üç kişiye göre, ABD ordusu, İran ile savaş sırasında önemli füze stoklarını kaydadeğer ölçüde tüketmiş ve önümüzdeki birkaç yıl içinde bir çatışma çıkması halinde mühimmatın tükenmesi gibi “kısa vadeli bir risk” yaratmıştır.

CNN, Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) çeşitli silah türlerine ilişkin rakamlar içeren bir analizine değindi: Hassas saldırı füzelerinin yüzde 45’ü, balistik füzeleri önleyen THAAD füzelerinin en az yüzde 50’si, Patriot hava savunma önleme füzelerinin yaklaşık yüzde 50’si, Tomahawk füzelerinin yüzde 30’u ve SM-3, SM-6 ile Ortak Hava-Yer Uzaktan Vurma Füzelerinin yüzde 20’si. CNN’e göre, İran’a karşı tek taraflı savaşı sürdürmek için yeterli stok bulunsa da, CSIS, ABD stoklarında kalan kritik mühimmat miktarı, Çin gibi neredeyse eşit güçteki bir düşmanla yüzleşmek için artık yeterli değil ve bu silah stoklarının savaş öncesi seviyelere dönmesi muhtemelen yıllar alacak, sonucuna varmaktadır. Pentagon, ABD’li silah üreticilerine acil siparişler geçti, ancak büyük çaplı bir savaşa yönelik stokların yeniden doldurulması birkaç yıl sürebilir. İsimleri açıklanmayan Pentagon ve askeri yetkililer ile eski CIA ajanı ve Pentagon yetkilisi Senatör Elissa Slotkin gibi askeri-istihbarat aygıtıyla yakın bağları olan Demokratlar, İran’daki savaşın ABD’nin Çin’le savaşma kabiliyetini zayıflattığını öne sürüyorlar; ABD’deki egemen seçkinlerin tüm kesimleri, Çin’i ABD’nin küresel hakimiyetine yönelik başlıca tehdit olarak görüyor. Arizona Demokrat Senatörü Mark Kelly geçen ay, “İranlılar çok sayıda Shahed insansız hava aracı, balistik füze, orta menzilli ve kısa menzilli füzeler üretme kapasitesine sahip ve devasa bir stokları var” dedi. “Dolayısıyla bir noktada… bu bir matematik problemi haline geliyor: Hava savunma mühimmatını nasıl yenileyebiliriz? Bunlar nereden gelecek?” Demokrat Parti’nin söylemi keskin bir şekilde değişti. Trump’ın savaş suçu işleme yönündeki açık tehditlerine yönelik eleştiriler bir kenara bırakıldı. Bunun yerine asıl tehlikenin, Trump’ın savaşı çok çabuk bitirip ABD emperyalizminin hedeflerini gerçekleştiremeden zafer ilan etmesi olduğu uyarısında bulunuluyor. ABC kanalının “This Week” programında konuşan Demokrat Parti Milletvekili Ro Khanna şunları söyledi: Zenginleştirilmiş uranyum hâlâ orada. Orada artık daha sert bir rejim var. Hamaney’in oğlu aslında nükleer silah geliştirmek istiyor. Hürmüz Boğazı üzerinde gerçekten daha fazla etki gücümüz olduğuna inanan var mı? Etki gücümüz azaldı. Çin’in İran’da etkisi daha fazla. Kamuoyu yoklamaları, Amerikan halkının yaklaşık üçte ikisinin İran’a karşı savaşa karşı olduğunu ve çarpıcı bir şekilde yüzde 59’unun Trump’ı nükleer silahların potansiyel kullanımı konusunda güvenilmez bulduğunu gösteriyor.