Çayı böyle içenler zehirleniyor: Öyle bir yanlış ki... Hormonları yerle bir eden bu hatayı yapmayın

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan yeni bir çalışma, plastik poşet çayların sıcak suyla temas ettiğinde suya binlerce mikroplastik ve hormon bozucu kimyasal saldığını ortaya koydu. npj Science of Food dergisinde yayımlanan araştırma, günlük çay tüketim alışkanlıklarının taşıyabileceği sağlık risklerine dikkat çekiyor.

Çalışma kapsamında, Türkiye'deki süpermarketlerden temin edilen siyah ve yeşil çay türlerindeki 14 farklı poşet çay ile 14 dökme çay markası laboratuvar ortamında incelendi.

Analiz edilen 14 poşet çaydan dördünün poliamid (bir tür naylon) içerikli plastikten üretildiği belirlendi. Bu plastik poşetler kaynar suda üç dakika bekletildiğinde, her bir bardağa 555 ila 2 bin 498 adet arasında mikroplastik parçacık salındığı tespit edildi.

Geleneksel dökme çaylarda ise bu kirlilik oranının bardak başına yalnızca 0,3 ila 2,4 parçacık seviyesinde kaldığı görüldü.

Araştırmanın kimyasal analiz aşamasında, test edilen tüm plastik poşet çaylarda endokrin (hormon) sistemini bozucu etkilere sahip Bisfenol A (BPA) ve fitalat izlerine rastlandı. Belirtilmeyen bir markanın ürününde ise, araştırmacıların çay poşetini mühürlemek için kullanılan yapıştırıcıdan kaynaklandığını düşündüğü yüksek oranda BBP (bir fitalat türü) tespit edildi.

BPA ve fitalatların insan vücudunda metabolizma, ruh hali, uyku düzeni ve üreme sağlığı gibi temel sistemleri olumsuz yönde etkileyebildiği biliniyor. Araştırmada elde edilen verilere göre, çaylarda tespit edilen BPA oranları Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından belirlenen günlük güvenlik sınırlarının yüzde 4,5'i ila yüzde 21,7'si arasında yer alıyor.

Tek bir bardak için yasal güvenlik sınırları aşılmamış olsa da uzmanlar; hamileler, gelişim çağındaki çocuklar ve gün içinde yoğun çay tüketen kişiler için bu durumun birikimli (kümülatif) bir sağlık riski oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Araştırmacılar ayrıca, çalışmada kullanılan ölçüm tekniklerinin yalnızca 100 mikrometreden büyük parçacıkları sayabildiğini ve daha küçük yapıdaki nanoplastiklerin ölçülemediğini belirtiyor. 2019 yılında yapılan benzer araştırmalar da göz önüne alındığında, çay bardaklarına salınan gerçek mikro ve nano plastik sayısının belirtilen rakamların çok daha üzerinde olabileceği tahmin ediliyor.