Bu sorunun yanıtı geldi: Balık satın alırken boyları kaç santim olmalı? Yetkililer uyardı! Bunu yapmayan pişman oluyor

Balık av sezonunun açılmasıyla birlikte palamut, hamsi, istavrit, lüfer ve uskumru tezgâhlardaki yerini almaya başladı. Ancak balığın yalnızca taze ve uygun fiyatlı olması yetmiyor; yasal avlanma boyuna da dikkat edilmesi gerekiyor. Mevzuata göre palamutun 25, hamsinin 9, istavritin ise en az 13 santimetre olması şart. Limitin altındaki balıkların avlanması gibi satılması da yasak. Peki balık boyu nasıl ölçülür, balık türlerinin yasal avlanma sınırları ne kadar?

Denizlerde 1 Eylül itibarıyla av sezonunun açılmasının ardından balıkçı tekneleri yeniden denize çıktı. Sezonun ilk ürünleri tezgâhlara gelirken Tarım ve Orman Bakanlığı ekipleri de balıkçı barınakları, karaya çıkış noktaları, nakil araçları ve satış yerlerinde denetimlerini yoğunlaştırdı. İstanbul’un Şile ilçesinde İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde tezgahtaki palamutların boyları ölçüldü. Ekipler, balıkların yasal avlanma boyuna ulaşıp ulaşmadığını özel ölçüm cetvelleriyle kontrol etti. Peki, tüketici balık satın alırken hangi ölçülere dikkat etmeli? Hangi balık en az kaç santim olmalı? Tarım ve Orman Bakanlığının 1 Eylül 2024–31 Ağustos 2028 döneminde geçerli olan 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliği’ne göre sık tüketilen balıkların yasal asgari boyları şöyle: Balık türü Yasal asgari boy Palamut: 25 cm. Uskumru: 20 cm. Lüfer: 18 cm. İstavrit: 13 cm. Hamsi: 9 cm. Palamutun avlanabilir ve satılabilir yasal asgari boyu 25 santimetre. Şile’de gerçekleştirilen kontrollerde balıklar başlarının ön ucundan kuyruklarının en uzun noktasına kadar ölçüldü. Tezgahtaki palamut 25 santimetrenin altındaysa satılmaması gerekiyor. Balığın “küçük palamut” veya başka bir ticari adla sunulması yasal sınırı değiştirmiyor. Palamut ile torik aynı mı? Genel olarak küçüğüne palamut, büyüğüne torik adı verilen bu türün, muhtelif boylarına verilen isimler şöyledir: Vonoz (0-10 cm), Gaco (10-20 cm),Çingene palamudu (20-30 cm),Palamut (30-40 cm),Kestane palamudu (40-45 cm),Zindandelen (45-50),Torik (50-60 cm), Sivri (60-65 cm), Altıparmak (65-70 cm),Peçuta (75 ve daha fazla). Hamsi ve istavritte göz kararı yanıltabilir Hamsinin yasal asgari boyu 9, istavritin ise 13 santimetre. Bu iki balık çoğunlukla yığın halinde satıldığı için tüketicinin boy farkını gözle anlaması daha zor olabiliyor. Tezgahtaki birkaç örneğin belirgin biçimde küçük görünmesi halinde satıcıdan balığı cetvelle ölçmesini istemek mümkün. Özellikle hamside bir santimetrelik fark küçük görünse de henüz üreme olgunluğuna ulaşmamış balıkların avlanması, gelecek yıllardaki balık varlığını doğrudan etkiliyor. Lüfer diye satılan balık 18 santimden küçük olamaz Lüfer için yasal sınır 18 santimetre. Çinekop, sarıkanat ve lüfer farklı balık türleri değil; aynı türün değişik büyüklükleri için kullanılan isimler. Bu nedenle balığın “çinekop” adıyla satılması, yasal boy sınırını ortadan kaldırmıyor. Lüfer türünün 18 santimetreden küçük bireylerinin avlanması ve satılması yasak. Uskumrunun ise tezgahta satışa sunulabilmesi için en az 20 santimetre olması gerekiyor.

Balık boyu nasıl ölçülür? Balık boyu yalnızca etli gövde üzerinden hesaplanmıyor; kuyruk da ölçüye dahil ediliyor. Doğru ölçüm için balık düz bir zemine yatırılıyor. Ağzı kapalı halde başının en ön noktası cetvelin sıfır noktasına getiriliyor ve kuyruk yüzgecinin en uzun ucuna kadar olan doğrusal mesafe ölçülüyor. Balığın kıvrımlı gövdesi üzerinden mezura dolaştırılmıyor. Esas alınan değer, baş ile kuyruğun en uzun ucu arasındaki düz mesafe. Küçük balığı satın almamak neden önemli? Yasal boy sınırlarının temel amacı, balıkların en az bir kez üreyebilmesine ve denizdeki stokların devam etmesine fırsat vermek. Limit altındaki balıkların satın alınması, küçük balık avcılığına ekonomik talep oluşturuyor.

Bu nedenle tüketicinin yasal boyun altındaki balığı almaması yalnızca mevzuata uyum açısından değil, gelecek av sezonlarında denizlerde yeterli balık bulunabilmesi açısından da önem taşıyor. Tezgahta limitin altında balık gören tüketiciler, bulundukları yerdeki il veya ilçe Tarım ve Orman müdürlüklerine ya da 158 Sahil Güvenlik İhbar Hattı’na bildirimde bulunabiliyor.