BMGK’nın 80 yıllık tarihi ilginç anlarla dolu: Katil Netanyahu'ya büyük bir ders verilecek

Üye ülkelerin liderlerini 1946'dan bu yana her yıl bir araya getiren Birleşmiş Milletler (BM) genel kurulları, bir yandan uluslararası konjonktürü şekillendiren konuların ele alınmasına olanak sağlarken diğer yandan da ilginç olaylara ev sahipliği yapıyor. BM genel kurulları, geçmişte kürsüde ayakkabısını çıkardığı anlatılan liderlerden bebeğiyle toplantılara katılanlara, rakip ülke liderlerine yönelik sert ifadeler kullananlardan saatler süren konuşmalara kadar pek çok olayla yıllardır hafızalarda yer ediniyor.

Son dönemlerde öne çıkan önemli bir olay ise İsrail'in 7 Ekim 2023'ten sonra Gazze'ye yönelik saldırılarını protesto etmek amacıyla, çok sayıda delegasyonun 2024'ten beri İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu kürsüye çıkınca salonu terk etmesi oldu. Bu yıl 22-28 Eylül'de 81'incisi düzenlenecek BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası'nda İsrail Başbakanı'nın yine tepkiyle karşılanması, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) 2024'te hakkında çıkardığı tutuklama emrinin uygulanıp uygulanmayacağı merakla bekleniyor. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararı uyarınca tutuklanması gerektiğini ancak kendisinin böyle bir yetkisinin bulunmadığını belirtirken ABD hükümeti ise Netanyahu'nun “hiçbir şekilde tutuklanmayacağı” yönünde açıklama yapıyor.

BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası'nda her lidere 15'er dakika süre tanınıyor. Liderler, genelde bu süreyi aşsalar da Küba lideri Fidel Castro, 1960'ta 4 saat 29 dakika süren konuşmasıyla en uzun konuşma rekorunu koruyor. En kısa konuşmaya ilişkin ise resmi kayıt bulunmuyor.

Geçmişteki en ilginç BM Genel Kurul hikayelerinden biri, 1960'ta Sovyet lideri Nikita Kruşçev'in önce yumruğuyla, sonra da ayakkabısıyla masaya vurarak Filipinler temsilcisine tepki göstermesi olarak anlatılıyor. BM arşivlerinde Kruşçev'in ayakkabısını çıkardığına ilişkin görüntü bulunmasa da hem Sovyet liderinin anılarının bulunduğu kitapta hem de tarihsel anlatımlarda Kruşçev'in ayakkabısını masaya vurduğuna yer veriliyor.

2018'de dönemin Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern, BM Genel Kurulu kapsamında düzenlenen toplantıya 3 aylık bebeği Neve'yi getirerek dikkat çekti. Ardern'in, üzerinde “First Baby” (İlk Bebek) yazılı yaka kartı olan bebeği Neve ile BM'deki resmi programa katılması, dünya basınında geniş yer aldı. Ardern, toplantı sırasında bebeğini eşine emanet ederken siyasi görevle anneliğin bir arada yürütülebileceğine ilişkin mesaj verdi.

BM Genel Kurulunda 2021'de "Frankie" adlı dinozor “konuştu”. 27 Ekim'de yayımlanan BM Kalkınma Programı (UNDP) videosunda yer alan devasa Frankie, fosil yakıtları finanse etmeyi sürdüren ülkelere küresel ısınmaya yol açan bu eylemleri nedeniyle uyarıda bulundu.

Haiti Geçiş Konseyi Başkanı Edgard Leblanc Fils'in 2024'te BM Genel Kurulunda yaptığı konuşma sırasında önündeki su bardağı yerine doğrudan sürahiden su içmeye çalışması, sosyal medyada kısa sürede yayıldı. Suyu üzerine döken Leblanc Fils'in bu anı, Genel Kurulun ciddi atmosferinde renkli görüntü oluşturdu. Bunların yanı sıra eski Uganda Devlet Başkanı İdi Amin'in 1972'de eski İngiltere Başbakanı Edward Heath'i Adolf Hitler'le kıyaslaması, 2006'da dönemin Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez'in kendisinden bir gün önce kürsüye çıkan eski ABD Başkanı George W. Bush'u "şeytana" benzetmesi, 2018'de ABD Başkanı Donald Trump'ın konuşması sırasında salondan yükselen kahkahalara "Beklediğim tepki bu değildi" yanıtını vermesi ve İzlanda'nın hediye ettiği Genel Kurul tokmağının 1960'ta Nikita Kruşçev'i sakinleştirmeye çalışan İrlandalı diplomat Frederick Boland'ın müdahalesi sırasında kırılması gibi pek çok olay da Genel Kurul tarihinin hafızalarda yer eden anları arasında bulunuyor.