Beklenmedik gelişme! Dost ülke Türkiye'den KAAN ithalatına şart getirdi

Aydınlık'ta yer alan habere göre havacılık dünyasının önemli yayınlarından Brezilya merkezli Cavok, Endonezya’nın Türkiye’den satın alacağı KAAN savaş uçakları hakkında stratejik bir haber yayınladı.

Yayına göre Cakarta yönetimi, teslimat için "ITAR-free" (Amerikan kısıtlamalarından muaf) olma şartını masaya koydu. Endonezya Savunma Bakanlığı Temmuz 2025’te 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağı için sözleşme imzalandığını duyurmuştu.

Havacılık kulislerinde yankı uyandıran habere göre Endonezya, KAAN’ı ancak uçağın ABD ihracat kontrollerine tabi hiçbir bileşen içermemesi durumunda satın alacak. Bu talep, Cakarta’nın askeri varlıklarının kullanımında tam özerklik ve siyasi bağımsızlık sağlama stratejisini yansıtıyor. Endonezya, gelecekteki operasyonları, modernizasyonları veya teknoloji transferlerini engelleyebilecek kısıtlamalardan kaçınmayı hedefliyor.

ITAR RİSKİ NEDİR? ITAR (Uluslararası Silah Trafiği Düzenlemeleri), savunma ekipmanı ve teknolojilerinin ihracatını düzenleyen bir dizi ABD kuralı olarak dikkat çekiyor. Bu kurallar, Amerikan menşeli parça, yazılım veya teknik bilgi içeren yabancı üretim ürünleri de kapsıyor. Pratikte bu, üçüncü taraflarca geliştirilen sistemlerin bile satışı, yeniden ihracı veya modifikasyonu için Washington'dan izin alınması gerektiği anlamına geliyor. Bu nedenle birçok ülke ITAR'ı stratejik bir risk olarak değerlendiriyor.

Daha önce benzer kısıtlamalarla karşı karşıya kalan Endonezya’nın bugün bu kadar temkinli bir yaklaşım sergilemesi, geçmiş tecrübelerine dayanıyor.

Türkiye ve Endonezya, 2025 yılında uçağın potansiyel ihracatı için yaklaşık 15 milyar dolar değerinde bir çerçeve anlaşması imzalamıştı. 48 adet KAAN'ın tedarikini öngören mutabakat, yerel üretim ve teknoloji transferini içeren geniş kapsamlı bir endüstriyel işbirliğinin yolunu açmıştı.

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu'na göre Endonezya'ya KAAN satışı şu safhalarla ilerliyor: "Birinci aşama, çerçeve anlaşmasıyla resmileşti. Daha sonraki aşamalar ise 2026 yılı için planlanıyor. Bu adımların, programın tam endüstriyel ve operasyonel ölçeğe ulaşmasını sağlaması hedefleniyor."