Bediüzzaman dönemin cumhurbaşkanına 'Namaz kılıyor musun?' diye sordu: Bakın ne cevap aldı

Bediüzzaman Said Nursi ve Celal Bayar arasındaki bu kısa diyalog, genelde sadece dini bir tavsiye olarak okunur. Ancak o dönemin siyasi şartlarına daha derinden baktığımızda, bu soru aslında yeni kurulan devletin yönü hakkında yapılmış çok büyük bir yoklamadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında devletin dini ve kültürel kimliği yeniden şekilleniyordu. Said Nursi, Ankara'daki meclis ortamında devletin kurucu kadrolarının inanç dünyasını ve topluma nasıl bir örnek olacağını doğrudan anlamak istiyordu. Celal Bayar gibi ekonomiyi ve devleti yöneten çok önemli bir figüre bu soruyu sormak, aslında gelecekteki devlet düzeninde İslam'ın ve ibadetin yerini sorgulamaktı. Celal Bayar'ın verdiği "İnşaallah kılarız efendim" cevabı ise Türk siyasetindeki "idare-i maslahat" yani durumu idare etme sanatının ilk ve en net örneklerinden biridir. Bayar, hem Bediüzzaman’ın manevi gücünü ve halk üzerindeki etkisini kırmayacak saygılı bir dil seçmiş hem de kişisel hayatına dair kesin bir söz vermekten kaçınmıştır. Bu cevap, sonraki yıllarda Türk merkez sağ siyasetinin dindarlarla kuracağı o dengeli ve mesafeli ilişkinin adeta ilk şifresidir. Ne tamamen reddeden ne de tamamen teslim olan bu bürokratik dil, devlet ile din arasındaki ince çizginin erken bir habercisi olmuştur. Madalyonun diğer yüzünde ise bu görüşme, Cumhuriyet elitleri ile dindar alimler arasındaki derin bir iletişim kopukluğunu da aydınlatır. Ankara'daki yeni yönetim modernleşmeyi şekilsel ve batılı bir tarzda kurmaya çalışırken, Said Nursi modernleşmenin ancak sağlam bir ahlak ve inanç temeliyle ayakta kalabileceğini savunuyordu. "Namaz kılıyor musun?" sorusu, batılılaşma rüzgarlarının estiği bir dönemde, kökleri ve kimliği unutmamak adına yapılmış tarihi bir kalkandır. Bu iki farklı dünya görüşünün meclis çatısı altındaki o anlık çarpışması, Türkiye’nin bugün bile hala tartıştığı din-devlet dengesinin en yalın ve en çarpıcı özetidir.

O kadronun namazla niyazla ne işi olabilir Batıya nasıl daha çok yaranırızı düşünmekten başka.