BAE, Türkiye'nin öncülük ettiği tarihi proje için beklenmedik şekilde harekete geçti: Biz de katılmak istiyoruz

Patronlar Dünyası'nda yer alan habere göre, Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli ulaşım projelerinden biri olan Hicaz Demiryolu, aradan geçen 118 yılın ardından bu kez çok daha büyük bir bölgesel ulaşım projesinin omurgası olmaya hazırlanıyor. 1900 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde yapımına başlanan ve 1908’de Medine’ye ulaşan Hicaz Demiryolu, Şam ile Medine arasında doğrudan demiryolu bağlantısı kurmuştu. Yaklaşık 40 gün süren hac yolculuğunu 5 güne kadar indiren hat, hacıların taşınmasının yanı sıra Osmanlı’nın Arap topraklarındaki ticaret, yönetim ve askeri hareketliliğinde de önemli rol oynadı.

Aradan geçen bir asırdan fazla sürenin ardından Türkiye, Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan, tarihi güzergâhı modern bir demiryolu koridoruyla yeniden birbirine bağlamak için çalışmalara başladı.

Eylül 2025'te Türkiye-Suriye-Ürdün teknik görüşmelerinde, Türkiye'nin desteğiyle Suriye'deki Hicaz Demiryolu'nun eksik 30 kilometrelik üstyapısının tamamlanması konusunda mutabakata varıldı. 7 Nisan 2026’da Türkiye, Suriye ve Ürdün ulaştırma bakanları Amman’da üçlü ulaştırma işbirliği mutabakat zaptı imzaladı. 9 Haziran 2026: Türkiye ile Suudi Arabistan Riyad’da “Demiryolu Sektörü Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı” ve “Lojistik Hizmetleri Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı” olmak üzere iki anlaşma imzaladı. Tüm bu anlaşmalar Hicaz Demiryolu koridorunun yeniden canlandırılması planıyla doğrudan bağlantılıydı.

Yeni projeyi tarihi Hicaz Demiryolu’ndan ayıran en önemli noktalardan biri ise hattın Körfez ülkelerine doğru genişletilmesinin planlanması. Osmanlı dönemindeki Hicaz Demiryolu Şam’dan başlayarak bugünkü Ürdün toprakları üzerinden Medine’ye ulaşıyordu. Yeni projede ise bu tarihi koridorun Suudi Arabistan’ın modern demiryolu ağına bağlanması ve buradan Körfez ülkelerine uzanması hedefleniyor.

Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman’ın da Körfez İşbirliği Konseyi’nin demiryolu projesi üzerinden yeni koridora olası bağlantılar konusunda görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Böylece Osmanlı döneminde Medine’de sona eren demiryolu koridorunun, modern bağlantılarla Arap Yarımadası’nı aşarak Umman’a ve Hint Okyanusu kıyılarına kadar ulaşmasının önü açılacak.

Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da haziran ayında yaptığı açıklamada, tarihi Hicaz Demiryolu’nun modernize edilerek Umman’a kadar uzatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı. Projenin ilk aşamasında Türkiye demiryolu ağının Halep’e bağlanması, ardından mevcut Halep-Şam-Ürdün güzergâhının kullanılması planlanıyor. Suudi Arabistan ile hattın devamı konusunda görüşmeler sürerken, nihai hedef demiryolunu Umman üzerinden okyanusa ulaştırmak. Yeni koridorun en önemli amaçlarından biri de küresel ticaretin kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’na alternatif oluşturmak. Körfez ülkelerinin petrol ve doğalgaz ihracatının yanı sıra Asya ile bölge arasındaki deniz ticaretinin önemli bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Bölgede yaşanan güvenlik sorunları ve deniz taşımacılığındaki kesintiler ise Körfez ülkelerini alternatif kara ve demiryolu güzergâhlarına yöneltiyor.

Projenin tamamlanması halinde Türkiye üzerinden Avrupa demiryolu ağına bağlanan yüklerin Suriye ve Ürdün üzerinden Suudi Arabistan’a, buradan Körfez demiryolu ağı aracılığıyla BAE ve Umman’a taşınabilmesi hedefleniyor.