Arnavutköy'de eğitimde dönüşümün mimarı: Okul Müdürü Yunus Topuz'un stratejik hamleleri...

2019 yılında göreve başlayan Topuz, ilk olarak ilçedeki sanayi bölgelerini analiz etti. Türkiye ihracatının yaklaşık ’ini karşılayan Hadımköy ve Deliklikaya Sanayi Bölgelerinde ciddi bir nitelikli eleman açığı bulunduğu tespit edildi. Buna karşın aynı dönemde okulda sadece 16 öğrencinin kayıtlı olduğu belirlendi.

Topuz, ilk adım olarak sanayicilerle doğrudan temas kurdu. 2019–2020 eğitim öğretim yılında yaklaşık 100 fabrikayı ziyaret ederek iş insanlarıyla birebir görüşmeler gerçekleştirdi. Bu süreçte öğrencilerin staj yapabilmesi için çok sayıda sözleşme ve protokol imzalandı. 2019–2026yılları arasında yapılan sözleşmelerin sayısı 5 bini aşarken, bu tarihler arasında 5 bin nitelikli öğrenci istihdama kazandırıldı.

Yapılan çalışmaların, Ahi Evran’ın temsil ettiği Ahilik geleneğinden ilham aldığı belirtiliyor. Bölgenin ihtiyaçlarını analiz eden ve buna göre stratejik plan hazırlayan Topuz, 2019–2024 Stratejik Planı doğrultusunda hareket ederek hem öğrencilerin meslek sahibi olmasını sağladı hem de sanayinin ihtiyaç duyduğu iş gücünü karşılamaya yönelik önemli katkılar sundu.

2020 yılında başlayan pandemi sürecinde eğitim faaliyetleri aksarken, bu durum yeni bir fırsata dönüştürüldü. Arnavutköy Mustafa Kemal Paşa Mahallesi’nde bulunan atıl bir yurt binası, valilik onayıyla eğitim merkezine tahsis edildi.

Kısa sürede başlatılan çalışmalarla bina büyük ölçüde iş insanlarının destekleriyle yenilendi. Kalan kısmı ise kamu kaynaklarıyla tamamlandı. Yenilenen bina; 8 derslik, 3 bilgisayar sınıfı, konferans salonu, mescitler ve 5 atölyeden oluşan modern bir mesleki eğitim merkezine dönüştürüldü.

Sanayi temsilcileriyle yapılan iş birlikleri sonucunda yaklaşık 30 milyon lira değerinde ayni ve nakdi destek sağlandı. Atıl durumdaki yapının eğitim merkezine dönüştürülmesi, kamu–özel sektör iş birliğinin örneklerinden biri olarak değerlendirildi.

MESEM modeline yönelik eleştirilerin aksine, uygulamanın çocuk işçiliğini artırmadığı, aksine bu sorunla mücadelede etkili bir rol oynadığı ifade ediliyor. Okul yönetimi, staj süreçlerinde iş kanunu, iş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri ile çocuk haklarına ilişkin mevzuatları titizlikle uyguluyor. Bu kapsamda bugüne kadar ölümlü ya da ağır yaralanmalı iş kazasının yaşanmadığı belirtilirken, kurallara uymayan işletmelerle yapılan sözleşmelerin iptal edildiği bildirildi.

Öte yandan öğrencilere Avrupa’da staj imkânı, TEKNOFEST ve Millî Eğitim Bakanlığı robot yarışmaları gibi çeşitli sosyal ve teknolojik fırsatlar da sunuluyor. Kız Öğrenciler Eğitime Kazandırıldı Bölgede faaliyet gösteren konfeksiyon atölyelerinde çalışan ve eğitim hayatına devam edemeyen kız öğrenciler için de özel çalışmalar yürütüldü. Yapılan saha çalışmalarıyla bu öğrenciler tespit edilerek yeniden eğitim sistemine dahil edildi.

Merkez, çocuk işçiliğiyle mücadelede de dikkat çeken bir model ortaya koydu. Özellikle konfeksiyon sektöründe çalışan kız çocukları tek tek tespit edilerek yeniden eğitim sistemine kazandırıldı. 2019–2025 yılları arasında yaklaşık 300 kız öğrencinin okula kazandırıldığı ve lise diploması aldığı belirtildi. Ayrıca yapılan girişimlerle bu öğrencilerin aldığı ücretlerin asgari ücret seviyesinin üzerine çıkarıldığı ifade edildi.

MESEM modeli, yalnızca meslek kazandırmakla kalmayıp sosyal kalkınmayı da destekleyen bir yapı sunuyor. Dezavantajlı ailelerin çocukları eğitim yoluyla ekonomik hayata katılırken, mezunların önemli bir kısmının girişimci olarak kendi işlerini kurduğu gözlemleniyor. Uygulanan sistemin, “işçi olarak kalma” anlayışını kırarak bireyleri üretken ve bağımsız bireyler hâline getirdiği ifade ediliyor.

Çevrim içi eğitim yerine yüz yüze ve ikili eğitim modeline geçilmesiyle ailelerin internet giderlerinde ciddi bir azalma sağlandı. Yapılan düzenlemeyle yıllık yaklaşık 10 milyon TL tasarruf elde edildi.

Online eğitimleri yüz yüze okulda eğitime çeviren okul müdürü Yunus Topuz meslektaşları tarafından “Mesem Mesem olmaktan çıktı, burası proje okulu mu, Anadolu Lisesi’nde bile bu kadarı yok” diye uygulamalardan vaz geçirilmeye çalışıldı. Mesnetsiz şikayet ve soruşturmalar yoluyla mobinge maruz kalsada öğrencilerin lehine olan uygulamalardan vazgeçmedi. Bakanlık denetimleri sonucu okulda yapılan faydalı uygulamalar Bakanlık politikası haline geldi.

Bu değişimle birlikte öğrencilerin derse devam oranı yüzde 100’e, başarı oranı ise yüzde 90 seviyelerine ulaştı. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar ve Eleştiriler Okul Müdürü Yunus Topuz, kaleme aldığı “Modernizmden Postmodernizme Eğitim Yönetimi” adlı eserinde modern ve postmodern eğitim yaklaşımlarını eleştiriyor. Bu yaklaşımların insanlığın temel sorunlarına çözüm üretmediğini savunan Topuz, yerli ve millî bir eğitim modeli olarak Ahilik temelli sistemi öneriyor. Kitapta, Guernica eseri üzerinden modern dünyanın eleştirildiği ve bu eserin Batı’nın kendi içindeki krizleri yansıttığı ifade ediliyor.

Topuz, eserinde “Hz. İnsan Modeli” kavramını öne çıkararak, modern ve postmodern paradigmalara alternatif bir yaklaşım sunuyor. Bu modelin, insanı merkeze alan ve ahlaki değerleri önceleyen bir eğitim anlayışını temsil ettiği belirtiliyor.

Topuz, eğitim sistemine ilişkin değerlendirmelerinde, Türkiye’nin kendi kültürel ve medeniyet birikimine dayalı özgün bir model geliştirmesi gerektiğini vurguluyor. Bu kapsamda Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde geniş katılımlı bir bilim kurulu oluşturulması ve yerli bir eğitim modelinin geliştirilmesi öneriliyor. Arnavutköy’de hayata geçirilen bu modelin, eğitim ve istihdamı bir araya getiren yapısıyla Türkiye genelinde örnek bir uygulama olarak öne çıktığı değerlendiriliyor.